តើសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសណាខ្លះរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរជាងគេពីសង្រ្គាមប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់?

ការអូសបន្លាយនៃសង្រ្គាមរវាងសម្ព័ន្ធមិត្តអ៊ីស្រាអែល-សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ កំពុងបង្កហានិភ័យនៃវិបត្តិដែលមិនធ្លាប់មាន​ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលអន្តរជាតិ​ ហើយយូរ ឬឆាប់ វានឹង​ប៉ះពាល់គ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន​រ៉យទ័រ។

ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះគេថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់បណ្ដាប្រទេស ឬប្លុកមួយចំនួនជុំវិញពិភព​លោក​ បាន​ឃើញពីផលប៉ះពាល់ជាក់ស្ដែង​ជាបណ្ដើរៗរួចទៅហើយ ដោយប្រទេសមួយចំនួនអាចប៉ះពាល់ខ្លាំង ឬពិបាកនឹង​ដោះស្រាយ​ ចំពេល​ដែលការផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិរបស់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលភាគច្រើនដឹកកាត់តាមច្រកហ័រមូហ្ស បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃថាមពលសកលហក់ឡើងត្រដែត។

រ៉យទ័របានផ្សាយថា ​បណ្ដាប្លុក/ប្រទេស​ទាំងនេះ អាចរង​ផលពិបាក​សេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងជាងគេពីជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាបច្ចុប្បន្ន៖

១. ប្រទេសអ្នកមាន​ទាំង ៧ (G7)៖

ការប្រឈមមុខនឹង​វិបត្តិថាមពលភ្លាមៗ គឺបញ្ហាដែលអឺរ៉ុបទើបជួបរួចកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ក្រោយ​រុស្ស៊ី​បើក​ការឈ្លានពានប្រឆាំងអ៊ុយក្រែន ដែលធ្វើឱ្យ​តំបន់ពឹងផ្អែកខ្លាំងនឹង​ការនាំចូលថាមពលពីរុស្ស៊ីមួយនេះ ត្រូវប្រឈមមុខនឹង​ការហក់ឡើងនៃអតិផរណាដល់២ខ្ទង់។ ​

ជាថ្មីម្ដងទៀត ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់សមាជិក G7 នៅអឺរ៉ុបប្រឈមនឹង​វិបត្តិដូចប៉ុន្មានឆ្នាំមុន។

​សេដ្ឋកិច្ចអាល្លឺម៉ង់ ​ដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើឧស្សាហកម្ម​ ​ប្រឈមនឹង​ការខាតបង់ច្រើនជាងមុនពីកំណើនតម្លៃថាមពល ​ហើយ​ក្នុងនាមជាប្រទេសនាំចេញ ​អាល្លឺម៉ង់​ក៏ត្រូវប៉ះពាល់នឹងការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ច​សកល​។​
​ស្រដៀងនឹង​អាល្លឺម៉ង់ដែរ អ៊ីតាលី​​មាន​វិស័យផលិតកម្មដ៏ធំ ដែលត្រូវការថាមពលដើម្បីដំណើរការ ហើយមែនទែនទៅ ប្រទេសនេះពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការប្រើប្រាស់​ប្រេង និងឧស្ម័នជាថាមពល ធៀបនឹងប្រទេសផ្សេងៗទៀតនៅអឺរ៉ុប។

ដោយឡែកចក្រភពអង់គ្លេសវិញ ការផលិតអគ្គិសនីរបស់​ប្រទេសនេះ​ត្រូវពឹងផ្អែកលើថាមពលដែលដំណើរការដោយឧស្ម័ន ច្រើនជាងប្រទេសមាន​សេដ្ឋកិច្ចធំៗផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុប។ ជាទូទៅ តម្លៃឧស្ម័នស្ទើរតែអាចកំណត់តម្លៃអគ្គិសនីទាំងមូល ជាហេតុធ្វើឱ្យ​ចក្រភពអង់គ្លេសងាយរងគ្រោះទៅនឹង​ការហក់ឡើងនៃតម្លៃឧស្ម័នដោយសារតែជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។​ ការកំណត់​តម្លៃ​ថាមពល​ អាច​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យអតិផរណាភ្លាមៗ ​ប៉ុន្តែ​វា​អាច​នាំឱ្យ​មាន​អត្រា​ការប្រាក់​ខ្ពស់ ​ដែលប៉ះពាល់ដល់ការវិនិយោគ និងការចំណាយផ្សេងៗ ​ខណៈប្រទេសនេះប្រឈមនឹងកំណើន​​អត្រា​គ្មាន​ការងារ​​រួចហើយ។ ភាពតឹងតែងនៃថវិកា និង​​សម្ពាធ​ពី​ទីផ្សារ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ អាចកម្រិតពីរបៀបដែលរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសអាចបញ្ចេញគោលនយោបាយ​គាំទ្រអាជីវកម្ម ឬគ្រួសាររបស់ពលរដ្ឋ។ ​

មិនខុសពីសមាជិក G7 នៅអឺរ៉ុបទេ ជប៉ុន ដែលជាសមាជិកនៅអាស៊ីវិញក៏ដូចគ្នា។ ប្រទេសនេះ នាំចូលប្រេង ៩០% របស់ខ្លួនពីមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយជិត ៩០% ក្នុងនោះ ត្រូវដឹកជញ្ជូនកាត់តាមច្រកហ័រមូហ្ស។ ​​​ជាមួយនឹង​កម្សោយនៃប្រាក់យ៉េន និងការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវត្ថុធាតុដើមនាំចូល ជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ាអាចជំរុញសម្ពាធអតិផរណាដែលមាន​ស្រាប់ ឱ្យកាន់តែខ្ពស់បន្ថែមទៀត។ ​

២. ប្រទេសមានទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើន

តំបន់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស ដែលផ្ដុំដោយប្រទេសមាន​ទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើនខ្លួនឯង គឺជៀសមិនរួចពីផលប៉ះពាល់នៃសេដ្ឋកិច្ចដោយផ្ទាល់ពីជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ានោះទេ។ ចំពេលដែលជម្លោះបង្កការរាំងស្ទះផ្សេងៗ រួមទាំងការនាំចេញប្រេង និងឧស្ម័ន ក៏ដូចជាផលខូចខាតពីការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ សេដ្ឋកិច្ចរបស់បណ្ដាប្រទេសឈូងសមុទ្រពែរ្ស ត្រូវបានគេព្យាករថានឹង​ធ្លាក់ចុះ ដោយផ្ទុយគ្នាទៅនឹង​ការព្យាករមុនសង្រ្គាមផ្ទុះឡើងថាសេដ្ឋកិច្ចរបស់តំបន់នឹង​ទទួលបាន​កំណើនដ៏រឹងមាំ។

អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលជាតំបន់ប្រមូលផ្ដុំដោយ​ប្រទេសមាន​ទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើនធំៗដូចជាវៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី ថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងហ្វីលីពីន ជាដើមនោះ ក៏ត្រូវប្រឈមមុខនឹង​ការហក់ឡើងនៃតម្លៃថាមពល ក៏ដូចជាហានិភ័យនៃកង្វះការផ្គត់ផ្កង់ ដោយសារតែតំបន់នេះពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើថាមពលពីមជ្ឈិមបូព៌ា។ បណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់ចាប់ផ្ដើមរឹតត្បឹតការនាំចេញប្រេង ខណៈម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរីកាត់បន្ថយផលិតកម្មចម្រាញ់ប្រេងដោយសារតែខ្វះខាត។ កង្វល់នៃកង្វះការផ្គត់ផ្គង់ ធ្វើឱ្យរង្គុះរង្គើទូទាំងតំបន់ ដោយប្រទេសមួយចំនួន​បាន​កាត់បន្ថយចំនួនថ្ងៃធ្វើការនៅនឹងកន្លែង ទម្លាក់ពន្ធនាំចូលប្រេង និងងាកទៅរកប្រភពផ្គត់ផ្កង់លើសពីទីផ្សារប្រពៃណី។ ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា កំពុងបង្កក្ដីបារម្ភផ្នែកផលិតកម្ម និងការនាំចេញរបស់តំបន់ ដែលជាស្នូលនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។

​ដោយឡែក ឥណ្ឌា ដែលជាប្រទេសមាន​ទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើនដ៏ធំមួយទៀត​ ក៏ប្រឈមមុខនឹង​កំណើនតម្លៃថាមពលផងដែរ​ ដោយសារប្រទេសដែលមាន​ប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេលើពិភព​លោក​មួយនេះ ដោយសារតែការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលប្រេង និងឧស្ម័ន ដែលមួយចំណែកធំក្នុងនាំនោះ ត្រូវបាន​ដឹកចេញពីមជ្ឈិមបូព៌ាកាត់តាមច្រកហ័រមូហ្ស។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌាកំពុងដើរយឺត ហើយប្រាក់រ៊ូពីឥណ្ឌាក៏ខ្សោយ ចំពេលដែលតម្លៃឧស្ម័នខ្ពស់បង្ខំឱ្យភោជនីយដ្ឋានក្នុងស្រុកជាច្រើនដកមុខម្ហូប ឬភេសជ្ជៈក្ដៅមួយចំនួនចេញពីបញ្ជីមុខទំនិញរបស់ពួកគេ។

៣. ផ្សេងៗ៖

ប្រទេសមួយចំនួនងាយរងគ្រោះពីផលប៉ះពាល់នៃជម្លោះ ព្រោះទើបតែងើបពី​វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗនេះ៖

• ស្រីលង្កា កំពុងកំណត់ការប្រើប្រាស់ថាមពលជាមួយនឹងការដាក់ថ្ងៃពុធ ជាថ្ងៃឈប់សម្រាកសាធារណៈ ការបិទសាលារៀន និងកំណត់បរិមាណនៃការទិញប្រេងឥន្ធនៈរបស់ពលរដ្ឋ។
• ប៉ាគីស្ថាន បានដំឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ បិទសាលារៀន និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ និងយានយន្តរបស់រដ្ឋាភិបាល។
• អេហ្ស៊ីប ប្រឈមមុខនឹងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងអាហារកើនឡើង ការធ្លាក់ចុះនៃចំណូលពីទេសចរណ៍ និងប្រឡាយស៊ុយអេ និងកម្សោយ​រូបិយប័ណ្ណ​ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះប្រឈមនឹង​កង្វះលទ្ធភាព​សងបំណុល​៕