កំណាយ៤ ធំៗក្នុងផ្នូរអធិរាជ ឈិនស៊ី​ កម្រមានមនុស្សដឹងច្បាស់ណាស់

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៤ អ្នកបុរាណវត្ថុវិទូដែលធ្វើការនៅផ្នូររបស់អធិរាជឈិនស៊ី​ (Qin Shi Huang) ក្នុងទីក្រុង Xi’an នៃខេត្ត Shaanxi ដែលបានធ្វើការរកឃើញជាច្រើននោះបានជួយបង្កើនការយល់ដឹងអំពីអធិរាជដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចិនកាលពីសម័យបុរាណកាលមក។

យ៉ាងណា ការរកឃើញនេះទៀតសោតបានជួយឲ្យអ្នកធ្វើកំណែមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង​ ជាពិសេសកំណែដែលពួកគេរកឃើញជាច្រើន។

១ កងទ័ពដីឥដ្ឋក្នុងរណ្ដៅទាំង៣

រណ្ដៅដំបូងត្រូវគេរកឃើញនៅឆ្នាំ ១៨៧៤ នៅពេលដែលកសិករក្នុងស្រុកកំពុងខួងអណ្តូង។ បន្ទាប់មក អ្នកបុរាណវិទូបានរកឃើញរណ្ដៅពីរ និងបីនៅភាគខាងជើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ ដោយបង្កើតជាចង្កោមនៃរណ្តៅរណបដែលមានចម្ងាយប្រហែល ១.៥ គីឡូម៉ែត្រពីផ្នូរសំខាន់របស់អធិរាជ។ រណ្តៅទាំងបីមានផ្ទៃដី ១៤ ២៦០, ៦០០០ និង ៥២៩ម៉ែត្រការ៉េ រៀងៗខ្លួន ហើយបានផ្ទុកអ្នកចម្បាំង និងសេះប្រហែល ៨ពាន់នាក់ រទេះចំបាំងជាង ១០០ ម៉ូដែល និងអាវុធសំរិទ្ធជាង ម៉ឺនដើម។

កងទ័ពដីឥដ្ឋត្រូវបានរៀបចំជាជួរយោធាដោយមាន ៣ តំបន់ និងមជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាមួយ។ ការរៀបចំនេះជានិមិត្តរូបនៃកងទ័ពឆ្មាំ​ Xianyang​ រដ្ឋធានីនៃរដ្ឋ Qin ក្នុងរជ្ជកាលអធិរាជឈិនស៊ី​ ។ ការរកឃើញរណ្តៅដែលមានកងទ័ពដីឥដ្ឋផ្តល់នូវប្រធានបទស្រាវជ្រាវជាច្រើនអំពីរាជវង្ស Qin ដូចជាប្រភេទទាហាន បរិក្ខារ របៀបរៀបចំកងទ័ព បច្ចេកទេសផលិតអ្នកចម្បាំងដីឥដ្ឋ និងអាវុធ។

២ រទេះសេះ និងសំរិទ្ធ

នៅឆ្នាំ ១៩៧៨ អ្នកបុរាណវត្ថុវិទូបានរកឃើញរទេះសេះសំរិទ្ធធំពីរនៅផ្នែកខាងលិចនៃផ្នូរយក្សខាងលើផ្នូរសំខាន់របស់ ឈិនស៊ី​ ។ ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ក្នុង​មឈូស​ឈើ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​កម្ទេច​ជា​ដុំៗ​នៅ​ពេល​រក​ឃើញ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្នែកជាច្រើននៅតែរក្សាដដែល ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកសិក្សាសាងសង់វាឡើងវិញបន្ទាប់ពី ៨ ឆ្នាំ។ រទេះសេះ និងសំរឹទ្ធត្រូវបានយកគំរូតាមរូបរាងរបស់រទេះសេះពិតៗ ទោះបីជាមានទំហំត្រឹមតែពាក់កណ្តាលក៏ដោយ ក៏ពួកគេធ្វើយ៉ាងល្អិតល្អន់រាល់ព័ត៌មានលម្អិតតូចៗនៃវត្ថុពិត។ រទេះ​ដែល​រក​ឃើញ​ពី​មុន​គឺ​ធ្វើ​ពី​ឈើ ហើយមានសភាពបែកបាក់​នៅ​ពេល​ជីក។ ការ​រក​ឃើញ​រទេះសេះសំរិទ្ធ ក៏អនុញ្ញាតឲ្យមនុស្ស​ទស្សនា​ការ​ចម្លង​នៃ​រទេះ​បុរាណ​របស់​រាជវង្ស។

ពួកវាស្ថិតក្នុងចំណោមរទេះភ្លើងសំរិទ្ធបុរាណដ៏ធំបំផុត និងត្រូវបានថែរក្សាល្អបំផុតដែលមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រទេសចិន ដែលផ្តល់នូវឯកសារយោងសំខាន់ៗសម្រាប់អ្នកប្រាជ្ញដែលសិក្សាផ្នែកលោហធាតុ និងបច្ចេកវិទ្យាផលិតកម្មទង់ដែងក្នុងកំឡុងរាជវង្ស Qin ។

៣ អណ្តូងទឹកដែលមានហ្វូងសត្វស្លាប

ក្នុងឆ្នាំ ២០០០រណ្តៅមួយស្ថិតនៅជញ្ជាំងខាងក្រៅនៃផ្នូរមានរូបសំណាកសត្វស្លាបទឹកសំរិទ្ធចំនួន ៤៦ រួមទាំងសត្វស្វា សត្វក្រៀលក្រហម និងសត្វក្ងាន រួមជាមួយរូបចម្លាក់សេរ៉ាមិចចំនួន ១៥ ។ ហ្វូង​សត្វ​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​​ខ្លួន​យ៉ាង​រស់​រវើក ដោយ​ខ្លះ​កំពុង​ចឹក​ចំណី​ ខណៈ​ពេល​ខ្លះ​ទៀត​កំពុង​សម្រាក។ សត្វក្រៀលខ្លះកាន់វត្ថុដូចសត្វល្អិតនៅក្នុងមាត់ ហាក់ដូចជាចំពុះដ៏មុតស្រួចរបស់ពួកវាទើបតែចេញពីទឹកបន្ទាប់ពីចាប់សត្វរួច។ ទិដ្ឋភាពទាំងមូលប្រហាក់ប្រហែលនឹងដងទឹក ដែលហ្វូងសត្វហើរហើរតាមមាត់ទន្លេ។

អ្នកបុរាណវត្ថុវិទូជាច្រើនបានស្មានថា រូបចម្លាក់សេរ៉ាមិចតំណាងឲ្យតន្ត្រីករលេងឧបករណ៍ភ្លេង និងសត្វស្លាបទឹកដែលកំពុងរាំលេងភ្លេង។

៤ ផ្នូរដ៏ធំមានទីតាំងនៅខាងលិចផ្នូររបស់អធិរាជ

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៣មក ការជីកកកាយបានធ្វើឡើងនៅភាគខាងលិចផ្នូររបស់អធិរាជឈិនស៊ី​ ។ នេះគឺជាផ្នូរផ្កាយរណបមួយនៅក្នុងបរិវេណចេតិយ។ ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ក្រុមបុរាណវត្ថុវិទ្យាបានជីកកកាយច្រករបៀងក្នុងផ្នូរ បន្ទប់បញ្ចុះសព និងនិង​រណ្តៅ​កប់​រទេះ​ចំនួន​៣ ព្រមទាំង​រទេះ​ចំបាំង​៤​ដ៏​កម្រ​មួយថែមទៀត ។​ ផ្នូរនេះមានផ្ទៃដី ១,៩០០ម៉ែត្រការ៉េ ដែលផ្ទុកនូវវត្ថុបុរាណយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដូចជា៖ ផើងធ្វើពីលង្ហិន ត្បូងថ្ម ដែក មាស និងប្រាក់។ សត្វ​អូដ្ឋ​មាស និង​ប្រាក់​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​បញ្ចុះ​សព​ គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​សត្វ​ចំណាស់​បំផុត​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន។

យ៉ាងណាមិញ ក្រុមអ្នកបុរាណវត្ថុវិទូនិយាយថា ថ្វីដ្បិតតែម្ចាស់ផ្នូរនៅតែជាអាថ៌កំបាំងក៏ដោយ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះគឺជាផ្នូររាជវង្សឈិនលំដាប់ខ្ពស់បំផុតមួយដែលមិនធ្លាប់រកឃើញ និងជីកកកាយ។ ផ្នូរនេះផ្តល់នូវព័ត៌មានមានប្រយោជន៍ជាច្រើនអំពីការអនុវត្តបញ្ចុះសពរបស់ក្រុមអភិជនព្រមទាំងសែរាជវង្សឈិន៕

អត្ថបទ៖ សាង​​ ស្រីល័ក្ខ

ចុចអាន៖៥០ ឆ្នាំមកនេះ បុរាណវិទូ ចិន នៅតែឈឺចាប់ ក្រោយកំណាយឃើញទ័ពដីឥដ្ឋអធិរាជ ឈិនស៊ី