ក្រោយ​រញ្ជួយ​ដីរបើកឥដ្ឋ​ក្នុង​ទីក្រុង​ហាម​ឃាត់ ​បានបង្ហាញ​អាថ៌កំបាំង​​លាក់​ទុក​ ៦១៨​ឆ្នាំ

នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៧៦ ការរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៦ រិចទ័របានវាយប្រហារនៅជិតទីក្រុង Tangshan ខេត្ត Hebei ចម្ងាយប្រហែល ១៨០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងប៉េកាំង។ នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​ដ៏​មហន្តរាយ​បំផុត​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​២០​ នៅ​ប្រទេស​ចិន​ដែល​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​ជាង​២៤០.០០០​នាក់​។

នៅទីក្រុងប៉េកាំង សំណង់ជាច្រើន រួមទាំងទីក្រុងហាមឃាត់ (Forbidden City) ផងដែរ ត្រូវបានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយអ្នកជំនាញបានស្ទង់មតិអំពីស្ថេរភាពនៃអគារស្ថាបត្យកម្មនេះ។

ក្នុងអំឡុងពេលត្រួតពិនិត្យព្រះបរមរាជវាំង Taihe ដែលជាកន្លែងប្រារព្ធពិធីធំៗរបស់តុលាការសក្តិភូមិ ក្រុមអ្នកអភិរក្សបានរកឃើញថាកម្រាលឥដ្ឋមួយចំនួនត្រូវបានប្រេះបន្តិច។ នៅពេលបកចេញពីស្រទាប់ឥដ្ឋលើផ្ទៃ ដើម្បីស្ដារ និងពិនិត្យមើលរចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋាន អ្នកជំនាញបានរកឃើញអ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល៖ នៅក្រោមឥដ្ឋមានរហូតដល់ទៅ ១៤ស្រទាប់ដែលរៀបចំឆ្លាស់គ្នាបង្កើតបានជាស្រទាប់គ្រឹះសរុបចំនួន ១៥ ។ វិស្វករ និងអ្នកជំនាញមកពីវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្ថាបត្យកម្មបុរាណចិន និងសារមន្ទីរវិមានប៉េកាំងបានធ្វើការស្រាវជ្រាវស៊ីជម្រៅលើរបកគំហើញនេះ។

ស្រទាប់ឥដ្ឋនីមួយៗមានកំរាស់ប្រហែល ១២សង់ទីម៉ែត្រ ដែលមានកម្រាស់សរុប ១៥ ស្រទាប់រហូតដល់ ១.៨ ម៉ែត្រ។ ស្រទាប់ទាំងនេះត្រូវបានតម្រង់ជួរជាមួយខ្សាច់ស្អាត និងដីឥដ្ឋដែលបានបង្ហាប់ ដោយមិនប្រើបាយអស៊ីម៉ងត៍ ឬសារធាតុស្អិតឡើយ។

ជាពិសេស ប្រព័ន្ធនេះត្រូវបានរៀបចំមិនស្មើគ្នា ជាមួយនឹងទីតាំងអុហ្វសិតដើម្បីបំបែកសម្ពាធ ជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការរំញ័រ និងការពារការដួលរលំ ដែលជាបញ្ហាទូទៅនៅក្នុងតំបន់ដែលមានលក្ខខណ្ឌភូមិសាស្ត្រស្មុគស្មាញ ដូចជាទីក្រុងប៉េកាំងជាដើម។ ពីមុនមក ពុំមានភ័ស្តុតាងបង្ហាញថា អគារអធិរាជនៅក្នុងប្រទេសចិន ត្រូវបានរចនាឡើងជាមួយនឹងមាត្រដ្ឋានគ្រឹះឥដ្ឋពហុស្រទាប់បែបនេះទេ។

ការរកឃើញដោយចៃដន្យនេះមិនត្រឹមតែបើកការស្រាវជ្រាវថ្មីអំពីបច្ចេកទេសសំណង់នៅដើមសតវត្សទី ១៥ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីកម្រិតខ្ពស់នៃសិល្បៈហត្ថកម្មនៅពេលទីក្រុងហាមឃាត់ត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៤២០ ក្រោមរាជវង្ស Ming ។

សាស្ត្រាចារ្យ Zhu Zhen អ្នកជំនាញផ្នែកស្ថាបត្យកម្មបុរាណនៅសាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua បានអត្ថាធិប្បាយថា រចនាសម្ព័ន្ធគ្រឹះឥដ្ឋពហុស្រទាប់នៅសាល Taihe គឺដូចជាប្រព័ន្ធស្រូបទាញមេកានិចទាំងស្រុង ដោយមិនចាំបាច់ប្រើបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ប៉ុន្តែនៅតែនាំមកនូវប្រសិទ្ធភាពដូចគ្នានឹងបេតុងដែលបានពង្រឹង។

ការរកឃើញនេះមិនត្រឹមតែមានសារៈសំខាន់ខាងស្ថាបត្យកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌ និងទស្សនវិជ្ជាផងដែរ។ ទីក្រុងហាមប្រាម ដែលជានិមិត្តរូបនៃអំណាចរបស់ព្រះចៅអធិរាជ ដែលមាន ១៥ ស្រទាប់នៃគ្រឹះឥដ្ឋតំណាងឱ្យស្ថេរភាពនៃ សណ្តាប់ធ្នាប់នៅក្រោមស្ថានសួគ៌។

នៅក្នុងគំនិតរបស់ខុងជឺពីបុរាណ លេខសេស ជាពិសេសលេខ ១៥មានអត្ថន័យជានិមិត្តរូបខ្លាំង។ ការសាងសង់គ្រឹះឥដ្ឋដ៏រឹងមាំ និងជ្រៅក៏តំណាងឱ្យអំណាចដ៏អស់កល្បនៃរាជវង្សផងដែរ។

ទីក្រុងហាមឃាត់ក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាស្ថិតនៅលើ សរសៃនាគនៃទីក្រុងប៉េកាំង ដូច្នេះគ្រឹះឥដ្ឋទាំង ១៥ស្រទាប់អាចត្រូវបានគេយល់ថាជាការការពារ និងរក្សាថាមពលពិសិដ្ឋ ការពារមិនឲ្យសាយភាយចេញ ហើយក្នុងពេលតែមួយពង្រឹងគ្រឹះសម្រាប់បល្ល័ង្ក។

របកគំហើញនេះមិនត្រឹមតែមានតម្លៃចំពោះតម្លៃសម្ភារៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសក្ខីភាពនៃប្រាជ្ញា និងទេពកោសល្យរបស់មនុស្សជំនាន់មុន ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើតួនាទីនៃស្ថាបត្យកម្មក្នុងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ និងទស្សនវិជ្ជានៃសម័យកាលមួយ៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអាន៖សារធាតុគីមីធ្វើឲ្យស្បែក ស ដែលថៃ និយមដាក់ក្នុងឡេលាបខ្លួន