អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយរូហ្គាយ ក្របំផុតលើលោក ទទួលមរណភាព ក្នុងវ័យ ៨៩ឆ្នាំ

អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយរូហ្កាយ លោក Jose Mujica ដែលមានរហស្សនាមថា «ប្រធានាធិបតីក្របំផុតនៅលើពិភពលោក» បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ ៨៩ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីព្យាបាលជំងឺមហារីកអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំជាង។

លោក Yamandu Orsi ជាប្រធានាធិបតី​អ៊ុយរូហ្គាយបច្ចុប្បន្ន បាន​ប្រកាស​មរណភាព​របស់​លោក Jose Mujica ​ក្នុង​ការ​បង្ហោះ​លើ​បណ្តាញ​សង្គម​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ ថា អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមានជំងឺមហារីកបំពង់ក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២៤មកម៉្លេះ។

យ៉ាងណា ដំណឹងនៃការស្លាប់របស់លោក Mujica ត្រូវបានឆ្លើយតបដោយការគោរពពីបុគ្គលជុំវិញពិភពលោក ដូចជាប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិកលោក Claudia Sheinbaum, ប្រធានាធិបតីឈីលី លោក Gabriel Boric ព្រមទាំងប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ីលោក Gustavo Petro ដែលសុទ្ធតែសរសេរចែករំលែកទុក្ខដ៏ក្រៀមក្រំមួយនេះចំពោះការបាត់បង់ដ៏ធំធេងមួយនេះ។

លោក Jose Mujica គឺជាអតីតយុទ្ធជនទ័ពព្រៃដែលពេលនោះគេហៅលោកថា «Pepe» បានក្លាយជាប្រធានាធិបតីអ៊ុយរូហ្គាយពីឆ្នាំ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០១៥។ លោកត្រូវបានគេដាក់រហ័សនាមថា «ប្រធានាធិបតីក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក» ដោយសារតែលោកចំណាយប្រាក់ភាគច្រើនលើការងារសប្បុរសធម៌ ហើយរស់នៅយ៉ាងសាមញ្ញក្នុងផ្ទះបាក់បែកមួយកន្លែងជាមួយភរិយា។ 

ថ្វីដ្បិតតែជាប់ឆ្នោតក្លាយជាប្រធានាធិបតីក្ដី ប៉ុន្តែលោក Mujica បានគេចចេញពីលំនៅដ្ឋានប្រធានាធិបតី ហើយរស់នៅក្នុងកសិដ្ឋានផ្កា នៅជាយក្រុងនៃរដ្ឋធានី Montevideo។ ជារឿយៗ គាត់តែងតែបើកឡានចាស់ៗ យីហោ Volkswagen Beetle ពណ៌ខៀវរាល់ពេលធ្វើដំណើរ ។ របៀបរស់នៅសមរម្យរបស់គាត់នេះហើយ បាននាំឲ្យមនុស្សជាច្រើនដាក់ឈ្មោះលោកថា ជា «ប្រធានាធិបតីក្រីក្របំផុតរបស់ពិភពលោក» ។

លោកបានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាមួយសម្រាប់អ្នកដឹកនាំនយោបាយជំនាន់មួយ ដែលជួយដឹកនាំប្រទេសចេញពីរបបផ្តាច់ការយោធាក្នុងកំឡុងពាក់កណ្តាលចុងក្រោយនៃសតវត្សទី ២០ ។ ដូច Petro ដែរលោកក៏ជាអតីតយុទ្ធជនឧទ្ទាមដែរ។

ក្នុងនាមជាយុវជនក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ គាត់បានដឹកនាំក្រុមយុទ្ធជនប្រដាប់អាវុធ ដែលជាផ្នែកមួយនៃចលនា Tupamaros ឆ្វេងនិយម។ លោកត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាច្រើនដង និងចំណាយពេលជិតមួយទសវត្សរ៍នៅក្នុងការឃុំឃាំងតែម្នាក់ឯងនៅក្នុងគុកមួយដែលគាត់បានស៊ូទ្រាំនឹងការធ្វើទារុណកម្ម។

ការបង្រ្កាបរបស់រដ្ឋាភិបាលលើក្រុមអ្នកប្រយុទ្ធឆ្វេងនិយម បានជួយត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់រដ្ឋប្រហារនៅឆ្នាំ ១៩៧៣ បន្តដោយរបបផ្តាច់ការយោធាដ៏ឃោរឃៅដែលបានប្រព្រឹត្តការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដូចជាការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៩៨៥ អ៊ុយរូហ្គាយបានចាប់ផ្តើមការផ្លាស់ប្តូររបស់ខ្លួន ទៅកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយលោក Mujica និងយុទ្ធជនឧទ្ទាមផ្សេងទៀតត្រូវបានដោះលែងក្រោមច្បាប់លើកលែងទោស។ ពេលនោះ គាត់បានចាប់ផ្តើមក្លាយជាកម្លាំងនៅក្នុងនយោបាយរបស់អ៊ុយរូហ្គាយ ដោយចូលរួមជាមួយគណបក្យ Frente Amplio ឬ Broad Front ដែលជាសម្ព័ន្ធកណ្តាលឆ្វេងជាមួយអតីតយុទ្ធជនផ្សេងទៀត។

បន្ទាប់ពីគាត់បានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៅអាយុ ៧៤ ឆ្នាំ លោក Mujica បានប្រកាន់ជំហររីកចម្រើនលើសេរីភាពស៊ីវិល និងបញ្ហាសង្គម រួមទាំងការរំលូតកូន និងអាពាហ៍ពិពាហ៍ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ហើយគាត់ថែមទាំងបានជំរុញឲ្យមានការធ្វើឲ្យស្របច្បាប់នៃកញ្ឆាផងដែរ។ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់លើការអភិវឌ្ឍន៍ការអនុវត្តថាមពលបៃតង ដោយដាក់ប្រទេសអ៊ុយរូហ្គាយ នៅជួរមុខក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិអាកាសធាតុ។

យ៉ាងណាមិញ បើទោះបីជាលោក Mujica បានចាកចេញពីតំណែងប្រធានាធិបតី លោកនៅតែជាបុគ្គលសាធារណៈដ៏លេចធ្លោមួយរូបក្នុងដួងចិត្តប្រជាជនជាច្រើន។ កន្លងមក លោកបានចូលរួមក្នុងពិធីសម្ពោធមេដឹកនាំនយោបាយនៅទូទាំងអាមេរិកឡាទីន និងផ្តល់ការគាំទ្រដល់បេក្ខជននៅអ៊ុយរូហ្គាយ ក្នុងចំណោមពួកគេគឺលោក Orsi ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសកាលពីឆ្នាំ ២០២៤៕ Reuters

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអាន៖ជប៉ុនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៤ ជាប្រទេសមាន សុខុមាលភាពសម្រាប់កុមារ