អន្តរសាសនានៅកម្ពុជា ចូលរួមលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាបរិស្ថានដោយនិយាយថា ‘ទេ’ ចំពោះផ្លាស្ទិក”

ពុទ្ធិកសមាគមកម្ពុជរដ្ឋ​ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានរៀបចំវេទិកាជជែកពិភាក្សាស្តីពី«សំឡេងអន្តរសាសនាដើម្បីបរិស្ថានស្អាត៖ និយាយថា ‘ទេ’ ចំពោះផ្លាស្ទិក”» នៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។ វេទិកាជជែកពិភាក្សាពិសេសនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយមានតំណាងសាសនាផ្សេងៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចូលរួមជជែកពិភាក្សា ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងការការពារបរិស្ថាន។

កម្មវិធីនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាបរិស្ថាន ជាពិសេស បញ្ហាកាកសំណល់ផ្លាស្ទិក ដែលកំពុងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ធម្មជាតិ សុខភាពមនុស្ស និងជីវិតសត្វទាំងឡាយ។ អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីជជែកពិសេសនេះ គឺលោក កែវ ពិសិដ្ឋ បានអះអាងឱ្យដឹងថា ការជ្រើសរើសប្រធានបទ “អន្តរសាសនា”នេះ គឺបង្ហាញឲ្យឃើញថា សាសនាទាំងឡាយមានសំឡេងរួមគ្នា និងទំនួលខុសត្រូវរួម ក្នុងការថែរក្សាបរិស្ថាន ដែលជាមរតករួមរបស់មនុស្សជាតិ។

ព្រះសិរីកោសល សុំ សុខា ឧត្តម​ទីប្រឹក្សា​គណៈសង្ឃនាយក​នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រះវិន័យធរគណរាជធានីភ្នំពេញ ព្រះគ្រូអនុគណខណ្ឌកំបូល ព្រះចៅអធិការវត្តភ្នៀតសិម្ពលី និងជា​ប្រធាន​ពុទ្ធិកសមាគមកម្ពុជរដ្ឋ​ បានមានសង្ឃដីកាថា ថ្ងៃនេះ គឺជាឱកាសដ៏មានអត្ថន័យ និងមានតម្លៃយ៉ាងខ្លាំង សម្រាប់ព្រះសង្ឃ និងសាធារណជនទាំងអស់ ដែលបានជួបជុំគ្នានៅក្នុងវេទិកាពិភាក្សា «សំឡេងអន្តរសាសនាដើម្បីបរិស្ថានស្អាត៖ និយាយថា “ទេ” ចំពោះផ្លាស្ទិក» ដែលរៀបចំឡើងដោយ គណៈកម្មការយុវពុទ្ធិកសមាគមកម្ពុជរដ្ឋ សហការជាមួយ នាយកដ្ឋានជំរុញចលនាវប្បធម៌ សាសនា និងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា នៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងផ្សាយផ្ទាល់តាមបណ្តាញសង្គម។

ព្រះអង្គបានបន្ថែមថា បញ្ហាកាកសំណល់ផ្លាស្ទិក កំពុងក្លាយជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមួយនៅលើពិភពលោកសព្វថ្ងៃនេះ។ ផ្លាស្ទិកមិនត្រឹមតែបំពុលដី ទឹក និងខ្យល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបំផ្លាញប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រ សត្វទឹក និងចុងក្រោយបំផុត វាក៏ត្រឡប់មកប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្សផងដែរ។ តាមរបាយការណ៍អន្តរជាតិ មានប្រទេសចំនួន ១០ ដែលត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បញ្ចេញកាកសំណល់ផ្លាស្ទិកចូលទៅក្នុងសមុទ្រខ្លាំងបំផុត រួមមាន៖ ហ្វីលីពីន, ឥណ្ឌា, ម៉ាឡេស៊ី, ចិន, ឥណ្ឌូណេស៊ី, មីយ៉ាន់ម៉ា, ប្រេស៊ីល, វៀតណាម, បង់ក្លាដែស និងថៃ។ ប្រទេសទាំងនេះ មានការបញ្ចេញកាកសំណល់ផ្លាស្ទិករាប់ម៉ឺនទៅរាប់សែនមេទ្រីចតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលជាសញ្ញាព្រមានយ៉ាងច្បាស់ថា បញ្ហានេះមិនមែនជាបញ្ហារបស់ប្រទេសណាមួយទេ ប៉ុន្តែជាបញ្ហារួមរបស់ពិភពលោកទាំងមូល។

បើតាមព្រះសិរីកោសល សុំ សុខា ការព្យាករណ៍ក៏បានបង្ហាញថា ប្រសិនបើគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព នោះបរិមាណកាកសំណល់ផ្លាស្ទិកនៅក្នុងសមុទ្រ អាចនឹងកើនឡើងលើសពីបច្ចុប្បន្នដល់៣ដង នៅក្នុងឆ្នាំខាងមុខៗ។ នេះ គឺជាការព្រមានដ៏គួរឱ្យបារម្ភសម្រាប់អនាគតមនុស្សជាតិ និងជីវិតសត្វទាំងឡាយ។ សម្រាប់កម្ពុជា បញ្ហានេះក៏កំពុងកើតមានយ៉ាងច្បាស់។ តាមការលើកឡើងរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន នៅក្រុងភ្នំពេញតែមួយ បានប្រើប្រាស់ថង់ផ្លាស្ទិកជាង ១០ លានថង់ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចំនួននេះ បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ប្រសិនបើយើងមិនចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថពីថ្ងៃនេះទេ នោះបញ្ហានឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។

ព្រះសិរីកោសល សុំ សុខា បញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា ការថែរក្សាបរិស្ថាន គឺជាការអនុវត្តធម៌ដ៏សំខាន់។ ការមិនបំពុលធម្មជាតិ គឺជាការមិនបង្កទុក្ខដល់សត្វទាំងឡាយ និងមនុស្សជាតិ។ សាសនាទាំងអស់ មិនថាព្រះពុទ្ធសាសនា គ្រីស្ទសាសនា ឬអ៉ីស្លាមសាសនា សុទ្ធតែមានគោលការណ៍រួមគ្នា គឺការលើកកម្ពស់សីលធម៌ ទំនួលខុសត្រូវ និងការរស់នៅដោយចីរភាព»។

ចំណែក លោក អ៉ិត ប្រាង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល និងជាអនុប្រធាន​ និងជាអគ្គលេខាធិការពុទ្ធិកសមាគមកម្ពុជរដ្ឋ​ បានអះអាងថា បញ្ហាបរិស្ថាន ជាពិសេសបញ្ហាកាកសំណល់ផ្លាស្ទិក មិនមែនជាបញ្ហាបច្ចេកទេសតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ ជាបញ្ហាសីលធម៌ បញ្ហាវប្បធម៌ និងបញ្ហាទំនួលខុសត្រូវរួមរបស់មនុស្សជាតិទាំងមូល។ សាសនាទាំងឡាយ បានបង្រៀនឲ្យមនុស្សមានការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះធម្មជាតិ មានការប្រើប្រាស់ធនធានដោយមធ្យមភាព និងមានការគិតគូរអំពីផលវិបាកចំពោះអ្នកដទៃ និងជំនាន់ក្រោយ។

សម្រាប់កម្ពុជា លោកសង្ឃឹមថា សារដែលបានលើកឡើងនៅក្នុងវេទិកានៅថ្ងៃនេះ នឹងមិនត្រឹមតែបញ្ចប់នៅក្នុងសាលប្រជុំនេះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ អាចត្រូវបានបន្តផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់វត្តអារាម សហគមន៍ សាលារៀន ស្ថាប័នសាសនា និងយុវជនទូទាំងប្រទេស ដើម្បីជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថជាក់ស្តែង ចាប់ផ្តើមពីការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិកប្រចាំថ្ងៃ ការរើសយកជម្រើសដែលមិនបំផ្លាញបរិស្ថាន និងការចូលរួមថែរក្សាធម្មជាតិជាទៀងទាត់។

គួរបញ្ជាក់ថា រាល់ថ្ងៃនេះ ប្រជាជននៅទូទាំងពិភពលោកផលិតផ្លាស្ទិកច្រើនណាស់។ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានព្រមានថា បញ្ហា​កាកសំណល់​ប្លាស្ទិក​នេះ​ កំពុង​ក្លាយ​ជា​ក្តី​កង្វល់​យ៉ាង​ខ្លាំង។ ក្នុង១ឆ្នាំៗ ពិភពលោកផលិតវាប្រមាណ៤៣០លានតោនឯណោះ។ ចំពោះនៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ បើតាមក្រសួងបរិស្ថាន នៅរាជធានីភ្នំពេញតែមួយ គឺបានប្រើប្រាស់ថង់ផ្លាស្ទិកប្រមាណ១០លានថង់ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចំនួននេះ បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ប្រសិនបើពលរដ្ឋម្នាក់ៗមិនចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថពីថ្ងៃនេះទេ នោះបញ្ហានឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗជាមិនខានឡើយ៕