ព័ត៌មានជាតិ
ជាង ១ ពាន់ឆ្នាំ មុន ប្រាសាទនាគព័ន្ធអាចធ្វើដំណើរបានតាមទូក គ្មានផ្លូវគោកធ្វើដំណើរទៅដល់ទេ
កាលពីជាង ១ ពាន់ឆ្នាំមុន គេមិនអាចធ្វើដំណើរដើរចូលប្រាសាទនាគព័ន្ធតាមស្ពានដូចសព្វថ្ងៃឡើយ ពោលគឺត្រូវធ្វើដំណើរតាមទូក ដោយមានកំពង់ទូកនៅទិសទាំងបួននៅចំកណ្តាលបារាយណ៍ដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយទឹកជុំវិញ។

លោក ជា សារិទ្ធ បុរាណវិទូ និងជាមន្រ្តីផ្នែកអភិរក្សប្រាសាទនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានប្រាប់ថា ប្រាសាទនាគព័ន្ធមានឈ្មោះដើមថារាជស្រី ត្រូវបានកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅលើកូនកោះកណ្តាលបារាយណ៍ជ័យតដាក ឬបារាយណ៍ខាងជើងនៅក្នុងអតីតរាជធានីបណ្តោះអាសន្នមានឈ្មោះថា “ជ័យស្រី” ដែលបច្ចុប្បន្នគឺប្រាសាទព្រះខ័ន។

«កាលពីសម័យបុរាណ ការធ្វើដំណើរទៅប្រាសាទនាគព័ន្ធមិនអាចដើរចូលដូចសព្វថ្ងៃឡើយ ពោលគឺត្រូវធ្វើដំណើរតាមទូក ដោយមានកំពង់ទូកនៅទិសទាំង ៤ នៅលើកោះកណ្តាលបារាយណ៍។ លោក ជា សារិទ្ធ បញ្ជាក់។
«រហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានសិក្សា និងជួសជុលស្ដារបារាយណ៍ខាងជើង ដើម្បីបញ្ចូលទឹកឡើងវិញ ខណៈបារាយណ៍នេះបានរីងស្ងួត និងលែងមានដំណើរការតាំងពីចុងសតវត្សទី១២ ឬទី១៣ មកម្ល៉េះ»។ លោកបន្ថែម។
លោកបន្តថា បច្ចុប្បន្នបារាយណ៍ខាងជើងមានទឹកឡើងវិញដូចកាលពីសតវត្សទី ១២ ដែរ ហើយអាជ្ញាធរក៏បានសាងសង់ស្ពានឈើសម្រាប់ឲ្យភ្ញៀវទេសចរដើរចូលទស្សនាប្រាសាទបានយ៉ាងងាយស្រួល ជំនួសឲ្យការជិះទូកដូចសម័យបុរាណ។


លោក ជា សារិទ្ធ បានលើកឡើងពីប្រាសាទនាគព័ន្ធ ក៏មានប្រវត្តិគួរឲ្យកត់សម្គាល់ជាច្រើនទៀត។
លោកថា នៅក្រោយរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧ ប្រាសាទនាគព័ន្ធត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូររចនាសម្ព័ន្ធពីព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ទៅជាព្រហ្មញ្ញសាសនាវិញ។ ភស្តុតាងនៃការផ្លាស់ប្ដូរនេះ គឺឃើញមានការកែច្នៃរូបចម្លាក់ព្រះពោធិសត្វនៅតាមហោជាង ដោយមានការដាប់ដៃខាងលើពីរចោល និងទុកតែដៃពីរខាងក្រោមប៉ុណ្ណោះ។
បើតាមលោក ជា សារិទ្ធ នៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី ១៥ នៅពេលដែលរាជធានីត្រូវបានប្ដូរទៅភាគខាងត្បូងប្រទេស ប្រាសាទក៏ត្រូវបោះបង់ចោល ដែលធ្វើឲ្យព្រៃទន្ទ្រានដុះពេញទីធ្លានិងលើរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទ។ ការបោះបង់ចោលយូរធ្វើឲ្យប្រាសាទមានភាពទ្រុឌទ្រោម និងរងការខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង។
រហូតអំឡូងឆ្នាំ ១៩២០ ក្រុមអភិរក្សដ្ឋានអង្គរនៃសាលាបារាំងចុងបូព៌ាបានធ្វើការជួសជុលនិងថែទាំឡើងវិញ។ លោក ហុងរី ម៉ាសាល បានដឹកនាំការត្រួសត្រាយព្រៃ និងធ្វើកំណាយសម្អាតដីកកកុញនៅលើរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទ។ តែជាអកុសល្យនៅអំឡុងឆ្នាំ ១៩៣៥ តួប៉មកណ្ដាលបានបាក់រលំដោយសារខ្យល់ព្យុះ ដោយសារមានដើមឈើធំមួយដើមដុះស្រោបពីលើ។ ប៉ុន្តែតួប៉មនេះត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៣៨ ដល់ ១៩៣៩ ដោយលោក ម៉ូរី គ្លេ។
មកដល់ឆ្នាំ ១៩៥៦ ដល់ ១៩៥៧ លោក សង់ ឡឺ ក៏បានចាប់ផ្ដើមជួសជុលជណ្តើរស្រះកណ្ដាល ដោយបានរើរចនាសម្ព័ន្ធកំពង់ទូកនៅច្រកខាងជើងចេញ ដើម្បីយកដងស្ទូចនិងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៅជួសជុលនៅផ្នែកខាងក្នុងប្រាសាទ៕
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៧ ថ្ងៃ agoអាល្លឺម៉ង់ ក្តៅខ្លាំង ដល់ថ្នាក់រលាយផ្លូវរថភ្លើងអគ្គិសនី និងប្រេះហើប ផ្លូវល្បឿនលឿន
-
សេដ្ឋកិច្ច១៣ ម៉ោង agoអ្នកជំនាញ៖ វិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជាមិនទាន់មានសញ្ញាងើបឡើងវិញរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១ សប្តាហ៍ agoផ្ទុះផង បាញ់ផង ដុតផង! ភាគខាងត្បូងថៃ កំពុងចលាចល និង វឹកវរខ្លាំង
-
ព័ត៌មានជាតិ៦ ថ្ងៃ agoដើម្បីបញ្ចៀសការកកស្ទះ អាជ្ញាធរខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ និងក្រុមហ៊ុនកាណាស៊ីធី ចុះរុះរើរបងពង្រីកផ្លូវបន្ថែម
-
កីឡា៧ ថ្ងៃ agoលោក ពេជ្រ សុផាន់ រំលឹកគុណរបស់លោក អេ ភូថង ដែលធ្លាប់ជួយខ្លួនអំឡុងឆ្នាំ២០១៤ ធ្លាក់ដល់ទាល់ច្រកអស់ផ្លូវដើរ
-
ព័ត៌មានជាតិ៥ ថ្ងៃ agoឱកាសសិស្សនិស្សិត! អាហារូបករណ៍ទេពកោសល្យឌីជីថលតេជោ ៦០០កន្លែង កំពុងបើកទទួលពាក្យ
-
កីឡា១ សប្តាហ៍ agoតំបន់ប្រយុទ្ធបារាំងកំពុងពេញសាច់ល្អ ខណៈ Mbappé តាមស្មើគ្រាប់បាល់ Messi
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១៨ ម៉ោង agoតើឥណ្ឌាពិតជាខ្នងបង្អែកដ៏រឹងមាំ របស់អ៊ីស្រាអែល ដូចអ្វីដែលលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ អួតអាងមែនទេ?


