ការសែនព្រេនក្នុងពិធីរៀបការ ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង រក្សាបានយ៉ាងល្អនូវទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី និងជំនឿតាំងពីបុរាណមក

ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង នៅតែរក្សាបានយ៉ាងល្អ និងអនុវត្តយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវវប្បធម៌ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់របស់ខ្លួន បើទោះបីខេត្តមណ្ឌលគិរីនាពេលបច្ចុប្បន្ន មានការអភិវឌ្ឍឥតឈប់ឈរ និងរីកចម្រើនខ្លាំងគ្រប់វិស័យយ៉ាងណាក្តី។ ក្នុងចំណោមប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ជាច្រើនរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ពិធីរៀបការ ជាពិធីមួយដ៏គួរចាប់អារម្មណ៍ប្លែកពីការរៀបការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ។ ពិធីមង្គលការជនជាតិដើមភាគតិចព្នង គេធ្វើឡើងច្រើនដំណាក់កាលទៅតាមហេតុផលផ្សេងៗរបស់កូនកំលោះកូនក្រមុំ។

ជាក់ស្ដែង មានពិធីមង្គលការមួយរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ដែលបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅភូមិពូលូង សង្កាត់រមនា ក្រុងសែនមនោរម្យ គឺមានការរៀបចំយ៉ាងអធិកអធម ក្នុងនោះ មានការសែនព្រេនយ៉ាងធំដុំ ដោយមានថ្វាយរហូតដល់សត្វគោ ក្របី ជ្រូក មាន់ ទា ជាដើម ព្រមទាំង មានអ្នកភូមិចូលរួមយ៉ាងច្រើនកុះករមកពីឆ្ងាយជិតចូលរួមសែនព្រេនក្នុងពិធីនោះ។ ការសែនព្រេនធំដុំបែបនេះ ក៏ព្រោះតែកូនកំលោះ និងកូនក្រមុំ មានជាប់សែស្រឡាយសាច់ឈាមនឹងគ្នាពីដូនតាមក ហើយប្រសិនបើរៀបចំពិធីមង្គលការធម្មតា ឬសែនព្រេនតិចតួច ខ្លាចក្រែង អាចនឹងធ្វើឱ្យវិញ្ញាណក្ខន្ធដូនតា អារក្សអ្នកតា ម្ចាស់ទឹកម្ចាស់ដី មិនសូវពេញចិត្ត ហើយពួកគេជឿថា នឹងបង្កើតឱ្យមានគ្រោះភ័យផ្សេៗងដល់ស្រុកភូមិ និងគ្រួសារកូនក្រមុំ កូនកំលោះជាក់ជាមិនខាន។ នេះបើតាមជំនឿរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង។

លោក ចែន វណ្ណា ជាចាស់ទុំ និងជាមេកន្ទ្រាញនៅភូមិពូលូងដែលជាភូមិកំពុងតែរៀបចំពិធីមង្គលការ បានរៀបរាប់ប្រាប់ថា នៅក្នុងពិធីរៀបការតាមបែបប្រពៃណីជនជាតិដើមភាគតិចព្នង មានការសែនព្រេនច្រើនដំណាក់កាល ក្នុងនោះ នៅពេលព្រឹក ផ្ទះកូនក្រមុំត្រូវធ្វើពិធីសែនស្វាគមន៍កូនកំលោះ រួមនឹងមេបាខាងប្រុស។ បន្ទាប់មកទៀត គឺត្រូវធ្វើពិធីសែនដើមឈើចំនួន២ដើម ប្រភេទដើមរកា ដោយមានស្រោចឈាមគោ ក្របី ជ្រូក មាន់ ទា និងស្រាពាងទៅលើដីផងដែរ ហើយការធ្វើបែបនេះ គឺដើម្បីសុំសេចក្ដីសុខ ការពារឧបទ្រពចង្រៃ និងសុំខមាទោស ប្រសិនមានខុសឆ្គងត្រង់ណាមួយនោះ។ លោកបានបន្ថែមថា ក្នុងនាមចាស់ទុំមួយរូបនៅក្នុងភូមិឋាន ក៏សូមផ្តាំផ្ញើរដល់ជនជាតិដើមភាគតិចគ្រប់ជាតិសាសទាំងអស់ ក៏ដូចជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយ ត្រូវរក្សាឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននូវប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ពីបុរាណ ដែលជាកេរដំណែលរបស់ពីដូនតា។

បច្ចុប្បន្ននេះ ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីបុរាណរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ភាគច្រើនអនុវត្តបានយ៉ាងល្អ ដោយក្នុងនោះមិនមែនមានតែពិធីរៀបការមួយទេ ដែលត្រូវសែនព្រេន ប៉ុន្តែ ក៏មានពិធីសែនស្រូវ សែនផ្ទះសម្បែង សែនរកស៊ីមានបាន ហើយនៅពេលធ្វើស្រូវអង្ករបានភោគផលល្អ ក៏មានពិធីសែនព្រេនផ្សេងៗទៀតផងដែរ៕

ដោយ៖រៀម សុខហេង