ធនាគារកណ្ដាលថៃ ព្រមាន​ពីការធ្លាក់ចុះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដល់កម្រិតទាបបំផុតជាង ១ ទសវត្សរ៍

កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថៃរំពឹងថានឹង​​ធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលជាង ១ ទសវត្សរ៍ ដោយដកសម័យ​វិបត្តិ​កូវីដ១៩​ចេញ​ ដោយសារតែបញ្ហាស៊ីជម្រៅផ្នែករចនាសម្ព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច អំពើពុករលួយ និងមូលធនប្រផេះ ដែលសម្ដៅលើទុនគ្មានប្រភព ឬការគ្រប់គ្រង​ច្បាស់លាស់ត្រឹមត្រូវ។ នេះបើតាមការព្រមានរបស់ទេសាភិបាលធនាគារកណ្ដាលថៃ លោក Vitai Ratanakorn ក្នុងអត្ថបទរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ ចុះផ្សាយនាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ (២៨ មករា) នេះ។

ថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាសេដ្ឋកិច្ចមួយនៅទីក្រុងបាងកក កាលពីថ្ងៃពុធ ​លោកទេសាភិបាល​បាន​ឱ្យដឹងថា ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ប្រទេសថៃ​ រំពឹងថានឹងកើនឡើងត្រឹមតែ ១,៥-១,៧% ប៉ុណ្ណោះ នៅឆ្នាំ ២០២៦ ដែលជាកំណើនទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំ ​បើ​មិនរាប់ចូល​រយៈពេលនៃ​ការធ្លាក់ចុះ​សេដ្ឋកិច្ចភ្លាមៗ ដែលបណ្ដាលមកពីវិបត្តិកូវីដ១៩។ ​

លោក​ Vitai បាន​ថ្លែងថា ខណៈបញ្ហាក្នុងស្រុកធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះរួចស្រេចហើយនោះ កត្តាពីខាងក្រៅបានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថៃកាន់តែដុនដាប ដែលក្នុងនោះរួមមាន​ទាំងភាពមិនប្រាកដប្រជាសកល ដូចជា បញ្ហាភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម និងការប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃសណ្ដាប់ធ្នាប់សេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ។ ​

យ៉ាងណាមិញ​ លោកបាន​សង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ថៃ​ភាគច្រើនជា​បញ្ហា​រចនាសម្ព័ន្ធ​​។ សូចនាករ​ដ៏ធំបំផុតនោះគឺ​​​វិបត្តិ​បំណុល​គ្រួសារ ដែល​មាន​អត្រា​ប្រហែល ៨៧% នៃ GDP ​ពោលគឺខ្ពស់ជាងអត្រា ៤០-៦០% នៅ​ប្រទេសផ្សេងៗទៀត​។

បញ្ហា​សាច់ប្រាក់ងាយស្រួលកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ដោយសារការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីពីធនាគារដល់អាជីវកម្មខ្នាតតូច និងមធ្យមបានធ្លាក់ចុះអស់រយៈពេលជាង៣ឆ្នាំមកហើយ​ ដែលធ្វើ​ឱ្យ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថៃ​មានកម្រិត។ ​លើសពីនេះ ថៃក៏កំពុងបាត់បង់ភាពប្រកួតប្រជែងផងដែរ ដោយសារតែកម្សោយ​ការវិនិយោគ​ បញ្ហាអភិបាលកិច្ច អំពើពុករលួយ និងកំណើននៃតួនាទីក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់​មូលធនប្រផេះ។ ទន្ទឹមនឹង​នោះ វិសមភាពនៅតែរីករាលដាល​ក្នុងប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រជាជន ការអប់រំ ឱកាស និងការទទួលបានហិរញ្ញប្បទាន។ ប្រព័ន្ធអប់រំមិនត្រូវគ្នានឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារ ខណៈ​ការច្នៃប្រឌិត​ក្នុងស្រុកនៅតែខ្សោយ។

សេដ្ឋកិច្ចស្រមោល គឺរួមចំណែកដល់បញ្ហាផងដែរ ដោយ​ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចន្លោះពី ៣០% ទៅ ១០០% នៃ GDP ដែលវាបង្ខូចការប្រកួតប្រជែង និងកាត់បន្ថយចំណូលពន្ធ។ ដោយឡែក កំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃភាពចាស់​ប្រជាជន ​កំពុងធ្វើឱ្យកម្លាំងពលកម្មរួមតូច និងធ្វើឱ្យការចំណាយរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ចុះខ្សោយ ដែលធ្វើ​សេដ្ឋកិច្ចមាន​កំណើនយឺតយ៉ាវបន្ថែមទៀត។

​លោកទេសាភិបាល Vitai បាន​ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «អស្ថិរភាពនយោបាយ និងការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយញឹកញាប់ រួមទាំងការជំនួសរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុរហូតដល់ ៦-៧ នាក់ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ៥ ឆ្នាំ​ បានធ្វើឱ្យវាមានការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការជំរុញគោលនយោបាយរយៈពេលវែង»។

លោក​បន្ថែមថា ប្រទេស​ថៃមិនខ្វះមនុស្សដែលអាចវិភាគបញ្ហាដូចជាវិសមភាព ឬផលិតភាពទាបនោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្វះនោះ គឺអ្នកដែលចេញសកម្មភាព។​ បញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីជម្រៅ​ទាំងនេះ ត្រូវការពេលវេលាដើម្បីដោះស្រាយ ហើយត្រូវការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរយៈពេលវែងរវាងវិស័យសាធារណៈ និងឯកជន។

គួរគូសបញ្ជាក់ថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថៃបាន​កើនឡើងតែប្រហែល ២,១-២,២% ប៉ុណ្ណោះ កាលពីឆ្នាំ ២០២៥ ហើយរំពឹងថានឹង​ធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀត មកត្រឹមប្រហែល ១,៥-១,៦% នៅឆ្នាំនេះ។ ការនាំចេញដែលមាន​ភាពរឹងមាំនៅឆ្នាំមុន ក្នុងកំណើនជាង ១០% អាចនឹង​ធ្លាក់ចុះក្រោម ១% ឬអាក្រក់បំផុតដល់ក្រោមសូន្យផងក៏ថាបាន​ នៅឆ្នាំនេះ ចំពេលដែលវិស័យទេសចរណ៍បន្តជួបវិបត្តិ។

ការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក ​កំពុងចុះខ្សោយ ខណៈវិធានការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចពីមុន ត្រូវបានបញ្ចប់​។ ថវិកាឆ្នាំសារពើពន្ធ ២០២៦ និង ២០២៧ អាចត្រូវបានពន្យារពេលដល់កម្រិតដែលការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ស្ទើរតែមិនអាចរួមចំណែកអ្វី​សោះដល់កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច។ រួមផ្សំជាមួយនឹងហានិភ័យខ្ពស់ពីគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិផង បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែដុនដាប។ ​​

​សម្លឹងមើលទៅមុខទៀត​ ធនាគារកណ្តាលថៃបាន​​រំពឹងថាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនឹងប្រសើរឡើងបន្តិចនៅឆ្នាំក្រោយ ដល់ប្រហែល ២,២–២,៣% ​ប៉ុន្តែបើគ្មានសកម្មភាពរឹងមាំដើម្បីជំរុញការវិនិយោគ និងផលិតភាពទេ នោះ​កំណើន​ទំនងជានៅតែខ្សោយ​៕