ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ

UN ព្រមានផលវិបាកដល់ពិភពលោក បើត្រាំសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរពិតមែន

បានផុស

៨ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃសុក្រ ៣១ តុលា ២០២៥

ដោយ

អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែតុលា បានចេញការព្រមានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរអំពីហានិភ័យនៃការកើនឡើងចំពោះអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅទូទាំងពិភពលោក បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញបញ្ជាឲ្យរដ្ឋាភិបាលបន្តការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើងវិញ ក្រោយផ្អាកអស់រយៈពេលជាង ៣៣ ឆ្នាំមុន។

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

តាមការចុះផ្សាយពី Bloomberg អ្នកនាំពាក្យអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Farhan Haq បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការធ្វើតេស្តដែលអាចប្រើសម្រាប់សាកល្បងបានមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ មិនថាក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។ យើងមិនត្រូវភ្លេចរឿងរ៉ាវដ៏សោកសៅនៃករណីសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាង ២,០០០ករណី ក្នុងរយៈពេល ៨០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះទេ។

លោក Farhan Haq បានពាំនាំពាក្យសម្ដីពីអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Antonio Guterres ដោយជឿជាក់ថា ការចាប់ផ្តើមសាកល្បងឡើងវិញរបស់អាមេរិកក្នុងទ្រង់ទ្រាយណាមួយ នោះនឹងក្លាយជាជំហានថយក្រោយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ នៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីកសាយភាយអាវុធមហាប្រល័យ និងគំរាមកំហែងដល់ការរីកចម្រើនផ្នែកការទូតសកលក្នុងការគ្រប់គ្រងអាវុធ។

ទោះជាយ៉ាងណា នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម ប្រធានាធិបតីត្រាំបាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងចាប់ផ្តើមការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរលើមូលដ្ឋានស្មើគ្នាជាមួយគូប្រជែងរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់ថា តើការសាកល្បងប្រភេទណាដែលលោកកំពុងសំដៅទៅលើនោះទេ។ លោកបានសរសេរប៉ុន្មានម៉ោងមុនពេលជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងថា ដំណើរការនេះនឹងចាប់ផ្តើមភ្លាមៗ។

ការប្រកាសនេះបានលើកឡើងនូវសំណួរមួយចំនួនភ្លាមៗអំពីគោលដៅពិតរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ អ្នកជំនាញនិយាយថា ប្រសិនបើលោកត្រាំគ្រាន់តែបញ្ជាឲ្យធ្វើតេស្តអាវុធជាមួយម៉ាស៊ីននុយក្លេអ៊ែរ ឬមានសមត្ថភាពផ្ទុកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ ផលវិបាកនឹងខុសគ្នាឆ្ងាយពីការធ្វើតេស្តអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដោយផ្ទាល់។

យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ី និងចិនមិនទាន់កំពុងធ្វើការផ្ទុះនុយក្លេអ៊ែរនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែទីក្រុងមូស្គូទើបតែបានប្រកាសពីការសាកល្បងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកក្រោមទឹក ដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលបញ្ជាដែលមានសមត្ថភាពផ្ទុកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ។

ដោយឡែក យោងតាមលោក Daryl G. Kimball នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមត្រួតពិនិត្យអាវុធសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ចាក់ថា ការបន្តការសាកល្បងពេញលេញនឹងចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំ ហើយក៏ចំណាយប្រាក់រាប់រយលានដុល្លារដែរ។ សូម្បីតែការសាកល្បងទ្រង់ទ្រាយតូចក៏ដោយ ប្រសិនបើវាបំបែកកម្រិតប្រតិកម្មខ្សែសង្វាក់ដោយខ្លួនឯង អាចរំលោភលើការហាមឃាត់ការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរដ៏ទូលំទូលាយឆ្នាំ ១៩៩៦ (CTBT) ដែលមិនទាន់ត្រូវបានផ្តល់សច្ចាប័នដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់សណ្តាប់ធ្នាប់នុយក្លេអ៊ែរទំនើប។

លោក Kimball បានព្រមានទៀតថា ប្រសិនបើអាមេរិកបន្តការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ រុស្ស៊ី ចិន និងសូម្បីតែកូរ៉េខាងជើងក៏អាចធ្វើដូចគ្នាដែរ។ ដូច្នេះអាចនិយាយបានថា អត្ថប្រយោជន៍គឺស្ទើរតែសូន្យ ខណៈពេលដែលហានិភ័យដល់ពិភពលោក ពោលគឺមានទំហំធំធេង៕