ឫសដូងបាត ចែក​ជា ៤ ដំណាក់​កាល ក្បួន​បច្ចេកទេស​ពេទ្យ ហាម​ចាក់​ថ្នាំ​ឲ្យ​ស្វិត​​ឲ្យ​សោះ

ឬសដូងបាត ជាការរីកធំនៃសរសៃឈាមនៅនឹងក្រសាលគូថរបស់មនុស្សដែលមានពីធម្មជាតិ ។ ជំងឺ​ឬសដូងបាត នេះត្រូវបានចែកចេញជា២ប្រភេទគី ដូងបាតខាងក្រៅ (Hémorroide externe) និង ឬសដូងបាតខាងក្នុង (Hémorroide interne) ។

ក្នុងនោះដែរ ជំងឺឬសដូងបាតខាងក្នុងគឺមានចែកចេញាជា ៤ដំណាក់កាល ៖
– ទី១: ស្ថិតនៅក្នុងក្រសាលគូថ (មិនមានលានធ្លាក់ចេញមកក្រៅ)
– ទី២: ធ្លាក់ចេញចុះបន្តិច ហើយអាចខំប្រឹងខ្ជឹបចូលទៅវិញដោយខ្លួនឯងបានក្រោយពេលបន្ទោបង់រួច
– ទី៣: ធ្លាក់ចុះផុតក្រសាលគូទចេញមកក្រៅ ហើយវាអាចចូលទៅក្នុងវិញដោយយកដៃរុញ បញ្ចូលទៅវិញ
– ទី៤: ធ្លាក់ចុះចេញផុតមកក្រៅហើយមិនចូលទៅវិញបានទេ (ទោះយកដៃទៅជួយរុញចូលក៏ដោយ) ។

ក) រោគសញ្ញា៖
– ធ្លាក់ឈាមស្រស់ពេលបន្ទោបង់
– ឈឺចាប់ ក្រហាយ ឫរមាសក្រសាលគូថ
– មានដុំសាច់ទុនៗ ធ្លាក់ជាប់នៅក្រៅក្រសាលគូថ ។

ខ) មូលហេតុ និងកត្តាប្រឈម ៖
កត្តាប្រឈមដែលធ្វើឲ្យអ្នកកើតជំងឺឬសដូងបាត រួមមាន
– ការទល់លាមក ឬ ការពិបាកបត់ជើងធំ និងការរាគរូសរ៉ាំរ៉ៃ
– ការអង្គុយយូ ដូចជាអ្នកបើកបរ រថយន្តឈ្នួល, អ្នកធ្វើការយូដែលមិនមានបំលាស់ទី ឬលំហាត់ប្រាណមិនបានគ្រប់គ្រាន់
– កង្វះអាហារដែលមានជាតិសរសៃរ (Fiber) ហើយដែលមាននៅក្នុងបន្លែបៃតង និង ផ្លែឈើ
– ការហូបសាច់ច្រើនហួសកំរិត
-ការពិសារទឹកតិចពេក ដែលបណ្តាលឲ្យលាមកក្តៀនរឹង
– ស្រ្តីមានទម្ងន់ដែលទារក និង ក្រោយសំរាល ។

គ) ការព្យាបាល៖
ការព្យាបាលគឺយើងផ្តល់ជូនទៅតាមតំណាក់កាលនៃជំងឺដែលមានដូចជា ៖
– តំណាក់កាលទី១ មិនតម្រូវអោយមានការព្យាបាលនោះទេដោយសារតែវាមិនស្តែងជារោគសញ្ញា និង ផលវិបាកនៅឡើយដែរ
– តំណាក់កាលទី២ និង ទីបីអាចធ្វើការព្យាបាលដោយការចង (Elastic band ligation)
– រីឯទី ៤ គឺភាគច្រើនអាចធ្វើឡើងដោយការវះកាត់ ។

* ចំណាំ ៖ ការប្រើថ្នាំចាក់ឲ្យស្វិត ឬរលួយជ្រុះត្រូវបានគេបោះបង់ចោលហើយទៅតាមក្បួនបច្ចេកទេសវេជ្ជសាស្ត្រព្យាបាលថ្មីៗនេះ ព្រោះដោយសារតែវាអាចបង្កនូវផលវិបាក និង វិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរក្រោយការព្យាបាលសំរាប់អ្នកជំងឺជាច្រើនរាប់មិនអស់ ។ បច្ចុប្បន្ននេះមានអ្នកតាំងខ្លួនថាជាគ្រូព្យាបាលឬសដូងបាត ដែលពួកគាត់ធ្វើការព្យាបាលដោយចាក់ថ្នាំនៅក្រសាលគូថដែលធ្វើឲ្យរលួយ (ដោយមិនបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យច្បាស់លាស់ថា ជាឬសដូងបាត រឺដុំសាច់មហារីក) ហើយជាលទ្ធផលចំពោះអ្នកជំងឺដែលតែងតែមាននោះ ៖

– ការឈឺចាប់ក្រោយការចាក់ថ្នាំ (ដែលមានសភាពខ្លាំង និង រយះពេលយូរ)
– ការធ្លាក់ឈាមក្រោយការចាក់
– ដំបៅរលួយបង្ករោគធ្ងន់ធ្ងរក្រោយការចាក់
– ឬពេលជាសះទៅ ធ្វើឲ្យខ្ជិបក្រសាលគូថ ។ល។

ការព្យាបាលដ៏ស្មុគស្មាញដែលជាដំណោះស្រាយនៃការព្យាបាលខុសបច្ចេកទេសនេះគឺអាចមាន ៖
– បំលែងផ្លូវលាមកដោយការវះកាត់ (បន្ទោរបង់តាមចង្កេះ)
– ព្យាបាលរបួសរយៈពេលយូរ
– ត្រូវវះកាត់ពង្រីកក្រសាលគូថ ២ ទៅ ៣ ដង នៅពេលក្រោយទៀត
– ចុងបញ្ចប់ត្រូវធ្វើការវះកាត់តពោះវៀនឲ្យបន្ទោរបង់តាមរន្ធគូថធម្មតាវិញ ហើយភាគច្រើនលទ្ធផលមិនបានល្អដូចដើមឡើយ ។

ប្រសិនបើលោកអ្នកមានអាការៈ ឬរោគសញ្ញាដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ សូមមកពិគ្រោះ និងធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឲ្យបានច្បាស់លាស់ ជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត ដើម្បីឈានទៅរកការព្យាបាលមួយដ៏ត្រឹមត្រូវប្រកបដោយជោគជ័យ ។ ជៀសវាងការព្យាបាលដោយគ្មានការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ ដែលធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺអាចគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត និង ពិការភាព អស់មួយជីវិតព្រមទាំងខាតពេលវេលា និងលុយកាក់ជាច្រើនផងដែរ ៕

អត្ថបទ ៖ រស្មី