អត្ថាធិប្បាយ៖ រឿងដែល បៃឌិន ត្រូវធ្វើមុនគេ​ គឺរក្សាតំណែងអាមេរិកក្នុងក្រសែភ្នែកពិភពលោក

ខណៈដែល​លោក Joe Biden កំពុងត្រៀមខ្លួនជាប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតអាមេរិក រៀបចំចូលកាន់តំណែងនៅខែមករានេះ ពិភពលោកដឹងថា ការងារចាំបាច់ដំបូងរបស់គាត់ គឺផ្តោតលើគោលនយោបាយការបរទេស សន្តិសុខជាតិ និងការចូលរួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងកិច្ចការពិភពលោក។

ខ្ញុំ សាយ ពេជ្រ ពន្យល់ជូនលំអិត​អំពីស្ថានភាព​ប្រឈមនៃនយោបាយការបរទេស​របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ទំនាក់ទំនងអាមេរិកជាមួយអឺរ៉ុបនិងមជ្ឈិមបូព៌ា

តាមរយៈលោក Antony Blinken ដែលជាបេក្ខជនតែងតាំងតំណែងរដ្ឋលេខាធិការរបស់លោកបៃឌិន បានទទួលការអប់រំមួយផ្នែកធំនៅប្រទេសបារាំង ហើយអ្នកនយោបាយ​រូបនេះ​ត្រូវគេដឹងថា មានចំណាប់អារម្មណ៍យូរអង្វែងចំពោះបញ្ហានៅមជ្ឈឹមបូព៌ា។ ដូច្នេះ​ជំហរអតីតកាលដែល​លោក Trump បានធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកឈឺចាប់នៅអឺរ៉ុប ច្រើនជាង ទាំងនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងឬជប៉ុនទៀតនោះ ភារៈលោកបៃឌិនក្នុងការជួសជុលទំនាក់ទំនងជាមួយអឺរ៉ុប និងដោះស្រាយបញ្ហានៅមជ្ឈឹមបូព៌ាកាន់តែមានភាពបន្ទាន់ព្រោះនេះវិធីផ្តល់ផលចំណេញខាងនយោបាយខ្លាំងដល់អាមេរិក​។

ទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិន

ចិននិងអាមេរិក បានមាន​ស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់នឹង​គ្នាចេញមុខ នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ខណៈដែលជំហរ​លោក Biden ម្តងជាពីរដងបានរិះគន់ពីឆន្ទៈរបស់លោក Trump ក្នុងការស្វែងរកកិច្ចត្រូវរ៉ូវជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងគីមជុងអ៊ុន។ នេះបង្ហាញថា លោក បៃឌិន នឹងព្យាយាមធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ហើយ​ការ​ផ្តោតអារម្មណ៍ដំបូង គឺអាមេរិក​នឹងរកវិធីតាមរយៈភាពដ៏ឆ្លាតវ័យរបស់គេ​បញ្ចប់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលបង្កឡើងដោយលោក Trump ។ ជាការពិតណាស់ថា ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ក៏នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហារបស់អាមេរិកជាមួយកូរ៉េខាងជើងដោយប្រយោលដែរ។

ដំណោះស្រាយនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ

ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់លោក Joe Biden ចំពោះសម្ព័ន្ធភាពដ៏រឹងមាំជាមួយសេអ៊ូល កំពុងពង្រឹងទំនុកចិត្តខ្លះៗ ខណៈកូរ៉េខាងត្បូង មានភាពច្របូកច្របល់ព្រោះលោក Trump ។ អ្វីដែលអ្នកវិភាគ​គិតថា លោកប្រធានាធិបតីថ្មី នឹង​ធ្វើដើម្បីលុបបំបាត់ការខូចខាតទំនាក់ទំនង​ព្រោះរដ្ឋបាលលោកTrump គឺលោក Biden នឹងធ្វើការដើម្បីពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល។

បញ្ហាប្រឈមធំបំផុតសម្រាប់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គឺប្រទេសចិនមិនមែន ក្រុងព្យុងយ៉ាងទេ។ ក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តយ៉ាងជិតស្និទ្ធសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រសិនបើទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺននោះ កូរ៉េខាងត្បូងអាចនឹងជួបប្រទះនូវស្ថានភាពលំបាកខ្លាំងឡើង ៗ ។ ដូច្នេះហើយបានជាម្សិលមិញខ្ញុំបាន និយាយពន្យល់អំពី ការទន្ទឹងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងអំពីដមណោះស្រាយរបស់ បៃឌិនក្រោយឡើងកាន់តំណែង។ សូមចុចអាន  សេអ៊ូល​ រង្គោះ​ផ្ទៃ​ក្នុង ក្រោម​ភាព​មិន​នឹងន នៃ​នយោបាយ​អាមេរិក

ពិភពលោក​នៅឆ្នាំ២០២១

និយាយពិតទៅ នយោបាយការបរទេស ជាមួយនឹងលោក Trump គឺរញ៉េរញ៉ៃណាស់ទៅហើយ ចំណែក​អណត្តិកាល ប្រធានាធិបតីពី ប៊ីល គ្លីនតុន រហូត​ទៅដល់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ាបានព្យាយាមវិធីពុហភាគី ដឹកនាំដោយអាមេរិក​ទៅដោះស្រាយ ប៉ុន្តែ Biden លើកនេះ​ទំនងជាមាន​វិធី ទទួលបានជោគជ័យច្រើនជាងអ្នកមុនៗ ។

ដើម្បីជាអំណះអំណាង​លើចរិត​នយោបាយនិងចំណុចខ្លាំងការបរទេសរបស់​ចូ​បៃឌិន យើងគួរដឹងពីអតីតកាលមួយនៃប្រធានាធិបតីវ័យចាស់ជាងគេ​របស់អាមេរិករូបនេះ។

នៅចុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ និងដើមទសវត្ស ១៩៦០ លោក Biden បានចូលរៀន ហើយបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៥ ។ រយៈពេលនោះឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិកក្នុងសង្គ្រាមត្រជាក់ គឺឡើងដល់កំពូល។ ដបញ្ហាប្រឈមរវាងសហភាពសូវៀតនិងសហរដ្ឋអាមេរិកបានបណ្តាលឱ្យបញ្ចកោណរក្សាសម្ព័ន្ធភាពយោធាយ៉ាងតឹងរឹងជាមួយប្រទេសនានា មិនថា​នៅអាស៊ីនិងអឺរ៉ុប ដែលនៅតែមានជាធរមានមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ នៅពេលនេះហើយដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិកម្នាក់ៗ ត្រូវបានគេហៅថា « មេដឹកនាំពិភពលោកសេរី»ឬ «បិតា​ប្រជាធិបតេយ្យ» ។

ទាំងក្រុមឆ្វេងនិងស្តាំក្នុងសង្គមអាមេរិកស្ទើរតែទាំងអស់នៅពេលនោះ បានយល់ព្រមជ្រោងតម្រូវការធ្វើគ្រប់យ៉ាង​ឱ្យនយោបាយការបរទេសលើអន្តរជាតិនិយមត្រូវបាន​ត្រួតត្រាដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។

ក្នុងនាមជាផលិតផលចំពេលចំ​វេលានៃចំណុចកំពូលប្រវត្តិនយោបាយពិភពលោក ប្រធានាធិបតីJoe Biden បានធំឡើងមកជាមួយបរិយាកាសនិង​ជំនឿមុតមាំអំពីការប៉ិនប្រសប់របស់អាមេរិកលើដំណោះស្រាយការបរទេស និងអំណាចធំបង្អស់លើលោក។

ក្នុងកំឡុងពេលនោះ ពិភពពហុមុខងារកាន់តែច្រើន បានចាប់ផ្តើមលេចចេញមក ដោយសារ​នៅចន្លោះពីឆ្នាំ ១៩៥៧ និង ១៩៦៥ អាណានិគមអង់គ្លេស និងបារាំង នៅអាស៊ីនិងអាហ្រ្វិកបានស្ម្រ័គមកចូលរួមក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្វើឱ្យUN កើនសមាជិក​ឡើងពី ៨២ ដល់ ១១៧ ប្រទេស។ ការរូបរួមនៅពេលនោះបញ្ចូលទាំងអាមេរិកនិងសហភាពសូវៀត ដែលធ្លាប់រួមជាមួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងទៀតបង្កើតចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធក្នុងឆ្នាំ ១៩៦១ដែរ។ ទោះយ៉ាងណា សង្គ្រាមវៀតណាមនៅចុងទសវត្ស ១៩៦០បានបង្កើតការ​សង្ស័យថែមឡើង​ នូវអំណាចពិតរបស់អាមេរិក។

ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលាច្បាប់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៨ លោកJoe Bidenបានរៀបការហើយផ្តោតលើការចាប់ផ្តើមគ្រួសារនិងអាជីព។ នៅពេលមាន​បាតុកម្មប្រឆាំងនឹងសង្គ្រាមនៅវៀតណាមពេញអាមេរិក​នា​ ឆ្នាំ ១៩៦៨ យុវជនសម័យនោះ​មើលឃើញថា ជាបញ្ហាក្នុងស្រុកជាជាងបញ្ហាគោលនយោបាយការបរទេស។ នៅក្នុងយុទ្ធនាការលើកដំបូងរបស់លោក សម្រាប់ព្រឹទ្ធសភាក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ លោកបៃឌិនបានគាំទ្រការដកខ្លួននៃអាមេរិក ចេញពីសង្គ្រាមវៀតណាមហើយ​ក្រោយមក ចំណាប់អារម្មណ៍របស់លោកចំពោះគោលនយោបាយការបរទេស បានរីកដុះដាលល្បីឡើងៗ នាចុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០ ។

សាយ ពេជ្រ

ប្រភព៖ The Telegraph , KBS Glob, SCMP, BBC, VN express