ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ធ្វើឱ្យវិស័យស្វាយចន្ទីកម្ពុជា មានភាពរអាក់រអួល

ឧស្សាហកម្មស្វាយចន្ទីរបស់កម្ពុជាកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាកាន់តែខ្លាំង ដោយសារការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​កំពុងផ្លាស់ប្តូរលំនាំអាកាសធាតុ និងរំខានដល់ផលិតកម្មដំណាំ​នៅទូទាំងតំបន់​ដាំដុះ​សំខាន់ៗ។

ការអង្កេតជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ បង្ហាញថា របបទឹកភ្លៀងមិនទៀងទាត់ ពពកច្រើនអូសបន្លាយ និងខ្យល់ព្យុះទីហ្វុងនៅ​ចុងរដូវ បានជះឥទ្ធិពល ដល់ការលូតលាស់​របស់ស្វាយចន្ទី ដែលនាំឱ្យមានការលូតលាស់យឺតយ៉ាវ និងបារម្ភពីទិន្នផល​ថយចុះ​នាឆ្នាំ​២០២៦ ខាងមុខ។

លោក Karthikeyan Ganapathi  អ្នកជំនាញកសិកម្មនៃក្រុមហ៊ុន SK Plantation​ បានឱ្យដឹង​ថា ក្នុងខេត្តរតនគិរី ឆ្នាំ ២០២៥ បាននាំមកនូវ​បរិមាណ​ទឹកភ្លៀង​ខ្ពស់ខុស​ពីធម្មតា ជាពិសេស​ចាប់​ពីខែកញ្ញាដល់ខែវិច្ឆិកា រួមផ្សំជាមួយនឹងរយៈ​ពេលយូរនៃ​ការខ្វះ​ពន្លឺព្រះ​អាទិត្យ។

លោកបានកត់សម្គាល់ថា៖ «លក្ខខណ្ឌទាំងនេះជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ទៅលើលក្ខណៈសរីរវិទ្យារបស់ស្វាយចន្ទី» ដោយលើកឡើងពីភាពយឺតយ៉ាវនៃការបង្កើតពន្លក ការពន្យារពេលនៃការ​ចេញ​ផ្កា ការដក់ទឹកលើដីខ្សាច់លាយដីឥដ្ឋ និងសម្ពាធស្មៅលើសលប់ក្នុង​ដំណាក់កាលលូត​លាស់​សំ​ខាន់ៗ។

កសិករនៅទូទាំងខេត្តដូចជាកំពង់ធំ និងរតនគិរី បានរាយការណ៍ពីការកើនឡើងនៃការ​ខាតបង់​ដែល​បណ្តាលមកពីអាកាសធាតុអាក្រក់ រួមមាន របបទឹកភ្លៀងមិនអាចទាយទុកជាមុនបាន ខ្យល់ខ្លាំង និងការកើនឡើងសត្វល្អិត។ អ្នកជំនាញបានព្រមានថា បញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ​ទំនង​ជានឹង​កាន់តែខ្លាំងឡើង នៅពេលដែលកម្ពុជាជួបប្រទះភាព​ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​ដែល​កាន់​តែច្បាស់។

លោក Ganapathi បន្ថែមថា ការអន្តរាគមន៍ ភាពឆ្លាតវៃអាកាសធាតុ គឺចាំបាច់ជាបន្ទាន់។ វិធានការអាទិភាពរួមមាន៖ ការកែលម្អប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកដើម្បីកាត់បន្ថយការដក់ទឹក ការគ្រប់គ្រងស្មៅឱ្យបានទាន់ពេលវេលា និងដាំដំណាំគម្របដី ដើម្បីរក្សាសំណើមដី និងការត្រួតពិនិត្យចំការឱ្យបានញឹកញាប់​សម្រាប់​ការរកឃើញដំបូងនៃភាពតានតឹង​(ស្ត្រេស) របស់រុក្ខជាតិ។

លោកបាននិយាយថា៖ «ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនមែនជាការគំរាមកំហែងពីចម្ងាយទៀតទេ វាបាននិងកំពុងផ្លាស់ប្តូរចំការរបស់យើងរួចហើយ»។ «ជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រង និងការសម្រប ខ្លួនជាមុន វិស័យស្វាយចន្ទីអាចបន្តមានភាព​ធន់»។

លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​បង្កជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំ ប៉ុន្តែកសិករបានត្រៀមខ្លះហើយសម្រាប់សម្របខ្លួន។

លោក អួន ស៊ីឡុត បន្ថែមថា សមាគមបានធ្វើការស្រាវជ្រាវ លើការងារជាក់ស្តែង និងបានណែនាំ​នូវដំណោះស្រាយ ជីបាញ់តាមស្លឹកដែលមានតម្លៃសមរម្យនិងផលិតដោយខ្លួន​ឯង ដូចជា មីក្រូសរីរាង្គដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់(HEM) និងបាក់តេរីមីក្រូសរីរាង្គមូលដ្ឋាន Bacillus subtilis (IMOBs)។

លោកបាននិយាយថា វិធីសាស្រ្តទាំងនេះបាន ជំរុញទិន្នផលស្វាយចន្ទីបានជាង ១០ ភាគ​រយ ក្នុងរយៈពេល ៤ ឆ្នាំចុងក្រោយ ខណៈពេលដែលកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិត៕