UN៖ ​កិច្ចខិតខំ​ទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​​ជាសកល​បរាជ័យ​​

អង្គការសហប្រជាជាតិថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាសាកល ដើម្បីទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺមិនដំណើរការទេ ដោយសារទិន្នន័យថ្មីបង្ហាញថា ឧស្ម័នឡើងកំដៅកំពុងកកកុញលឿនជាងពេលណាៗទាំងអស់នៅក្នុងជីវិតរបស់មនុស្ស។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC នៅថ្ងៃទី២៩ខែតុលានេះ។

ការវិភាគរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបង្ហាញថា ផែនការជាតិបច្ចុប្បន្នដើម្បីកំណត់ការបំភាយឧស្ម័នកាបូនិចដែលនឹងកាត់បន្ថយ​ការបំពុលត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ដើម្បីរក្សាកំដៅនៅក្រោម ១.៥ C ក្នុងសតវត្សនេះ បាន​រង​ការ​បរាជ័យ​​។ ការអាប់ដេតនេះកើតឡើងនៅពេលដែលរបាយការណ៍ដាច់ដោយឡែកមួយបង្ហាញថា ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់បានកើនឡើងជាង​១១% ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​ទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយនេះ ជាមួយនឹងកំហាប់បរិយាកាសកើនឡើងនៅឆ្នាំ​២០២៣។

អ្នកស្រាវជ្រាវក៏មានការព្រួយបារម្ភផងដែរ​ថា ព្រៃឈើកំពុងបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការស្រូបយកកាបូនដែលអាចរួមចំណែកដល់ការកត់ត្រាកម្រិតនៃឧស្ម័នឡើងកំដៅក្នុងបរិយាកាស ទើប UN Climate Change ដែលជាទីភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកដោះស្រាយបញ្ហានេះ បានអនុវត្តការវិភាគលើផែនការកាត់បន្ថយកាបូន បានដាក់​ជូនដោយប្រទេសជិត​២០០។

អង្គការសហប្រជាជាតិចង់ឃើញថាតើមានវឌ្ឍនភាពប៉ុន្មានដែលកំពុងត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នដែលកំពុងគំរាមកំហែងជំរុញសីតុណ្ហភាពសកលលើសពី ១.៥C នៅសតវត្សរ៍នេះ ជាកម្រិតដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិយាយថាមានផលប៉ះពាល់ដ៏អាក្រក់នឹងកើតឡើង។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ផែនការត្រូវបានបន្ថែម ពួកគេបង្ហាញថាការបំភាយឧស្ម័នទំនងជានឹងធ្លាក់ចុះត្រឹមតែ ២.៦% នៅឆ្នាំ២០៣០ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩។ ចំនួននេះគឺតិចណាស់ក្នុងការកាត់បន្ថយចំនួន ៤៣% ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រត្រូវការនៅចុងទសវត្សរ៍នេះ ដើម្បីរក្សាពិភពលោកឲ្យមានកាបូនសុទ្ធត្រឹមឆ្នាំ ២០៥០។

លោក Simon Stiell លេខាធិការ​ប្រតិបត្តិ​នៃ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​និយាយ​ថា​៖ «​ការ​រក​ឃើញ​របស់​របាយការណ៍​គឺ​ផ្ទុយស្រឡះ​ ប៉ុន្តែ​មិន​គួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ​ទេ​» ដោយសារផែនការអាកាសធាតុជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ខ្វះខាតច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៃគោលការចាំបាច់ ដើម្បីបញ្ឈប់ការឡើងកំដៅផែនដី ដែលនឹងបំផ្លាញរាល់សេដ្ឋកិច្ច និងបំផ្លាញជីវិត និងជីវភាពរស់នៅរាប់ពាន់លានដុល្លារនៅគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់។

អង្គការសហប្រជាជាតិនិយាយថា ប្រទេសនានាត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងដាក់ផែនការថ្មី និងរឹងមាំនៅនិទាឃរដូវឆ្នាំក្រោយ ការពិភាក្សាអំពីការបង្កើនមហិច្ឆតានៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះនឹងក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយ នៅពេលដែលមេដឹកនាំពិភពលោកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅក្នុងសន្និសីទស្តីពីអាកាសធាតុរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ COP29 នៅ ប្រទេសAzerbaijan ខែក្រោយ។

បន្ថែមលើក្តីបារម្ភអំពីវិធីដែលពិភពលោកកំពុងដោះស្រាយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ អង្គការឧតុនិយមពិភពលោកបាននិយាយថា ការប្រមូលផ្តុំឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ក៏បានឈានដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតនៅឆ្នាំ ២០២៣ដែរ។ ការកើនឡើងកាលពីឆ្នាំមុនគឺខ្ពស់ជាងរយៈពេល ១២ ខែមុន ដោយសារតែភ្លើងឆេះព្រៃនៅក្នុងប្រទេសកាណាដា ហើយការចាប់ផ្តើមនៃព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុ El Niño ទាំងអស់បានបន្ថែមទៅលើការបំភាយឧស្ម័នដែលកំពុងបន្តចេញពីឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។

លើសពីនេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ WMO ក៏និយាយផងដែរថា ពួកគេបានឃើញភស្តុតាងមួយចំនួនថា នៅពេលដែលពិភពលោកកាន់តែក្តៅ ដើមឈើមិនអាចស្រូបយកកម្រិតកាបូនដូចកាលពីមុនឡើយ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើព្រៃឈើ និងមហាសមុទ្រកាន់តែតិចអាចស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិកបានកាន់តែតិច នោះការឡើងកំដៅផែនដីអាចកើនឡើងកាន់តែលឿន៕

អត្ថបទ៖ ប៊ុន សុភាព