សុខភាព
ផ្លាស់ប្តូរអាហារពេលល្ងាច ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យ ជំងឺមហារីក និងបេះដូង
តើអ្នកគួរញ៉ាំអាហារពេលល្ងាចឬអត់? បញ្ហានេះមានភាពចម្រូងចម្រាសជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ នៅក្នុងសហគមន៍សុខភាព។ មនុស្សមួយចំនួនគិតថា ការរំលងអាហារពេលល្ងាច ជួយឲ្យអ្នកស្រកទម្ងន់ និងពន្យារអាយុជីវិតរបស់អ្នក ប៉ុន្តែអ្នកផ្សេងទៀតបារម្ភថា ការរំលងអាហារពេលល្ងាចមិនល្អសម្រាប់ក្រពះរបស់អ្នក។

ដូច្នេះអ្វីទៅជាការពិត? ការសិក្សាថ្មីមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Cell Metabolism បានផ្តល់ទស្សនៈថ្មីមួយថា ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរសំខាន់ៗចំនួន ៦ ចំពោះអាហារពេលល្ងាច ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក និងជំងឺបេះដូងពិតជាអាចកាត់បន្ថយបាន។
ជាការត្រឹមត្រូវ ការសិក្សាបានរកឃើញថា វាមិនមែននិយាយអំពីការមិនទទួលទានអាហារពេលល្ងាចនោះទេ ប៉ុន្តែជា ការបរិភោគទាន់ពេលវេលា និងបរិភោគឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
តាមរយៈការវិភាគទិន្នន័យដ៏ធំដែលតាមដានមនុស្សជាង ១០០,០០០នាក់អស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា: ការកែតម្រូវពេលវេលាអាហារពេលល្ងាច និងមាតិកាសមហេតុផលមិនត្រឹមតែជួយគ្រប់គ្រងទម្ងន់ ធ្វើអោយជាតិស្ករក្នុងឈាមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជួយកាត់បន្ថយអត្រាកើតជំងឺមហារីក និងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងមួយចំនួនផងដែរ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះក៏កំពុងមានឥទ្ធិពលលើអនុសាសន៍គ្លីនិក និងគោលនយោបាយសុខភាពសាធារណៈកាន់តែច្រើនឡើងផងដែរ។
ដូច្នេះតើការផ្លាស់ប្តូរទាំង ៦ នោះជាអ្វី? តើវាប៉ះពាល់ដល់សុខភាពយើងយ៉ាងណា?
ការផ្លាស់ប្តូរទី ១: ញ៉ាំអាហារពេលល្ងាចមុនម៉ោង ៦ ល្ងាច
នៅក្នុងការពិសោធន៍ឆ្នាំ ២០២៤ ក្រុមស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានបង្ហាញថា មនុស្សដែលបានបញ្ចប់អាហារពេលល្ងាចមុនម៉ោង ៦ ល្ងាច។ មានភាពប្រែប្រួលអាំងស៊ុយលីនជិត ២៥% ខ្ពស់ជាងអ្នកដែលញ៉ាំក្រោយម៉ោង ៨យប់។ នេះមានន័យថារាងកាយអាចស្គាល់ និងរំលាយជាតិស្ករបានយ៉ាងងាយស្រួល ដោយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២។ បច្ចុប្បន្ននេះ ចំនួនអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមកើនឡើងរាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ការកែតម្រូវពេលវេលាអាហារពេលល្ងាចប្រហែលជាជំហានដ៏សាមញ្ញបំផុតដើម្បីផ្លាស់ប្តូរគន្លងសុខភាពរបស់អ្នក។
ការផ្លាស់ប្តូរទីពីរ៖ គ្រប់គ្រងកាឡូរីអាហារពេលល្ងាចឱ្យតិចជាង ៣០% នៃថាមពលប្រចាំថ្ងៃសរុប
មនុស្សជាច្រើនរវល់នៅពេលថ្ងៃ ហើយមានពេលត្រឹមតែ ញ៉ាំឲ្យបានត្រឹមត្រូវនៅពេលយប់ដែលនាំឲ្យអាហារពេលល្ងាចក្លាយជាអាហារដ៏ឆ្ងាញ់បំផុត។
ការស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ការផ្តោតទៅលើកាឡូរីច្រើនពេកនៅពេលល្ងាចធ្វើឱ្យជាតិខ្លាញ់កកកុញយ៉ាងងាយក្នុងសរីរាង្គខាងក្នុង ជាពិសេសថ្លើម និងពោះ បណ្តាលឲ្យខ្លាញ់រុំថ្លើម និងខ្លាញ់ក្នុងឈាមខ្ពស់។ នេះក៏ជាមូលហេតុចម្បងមួយ ដែលហេតុអ្វីបានជា ខ្លាញ់រុំថ្លើមក្នុងមនុស្សវ័យក្មេង លេចឡើងកាន់តែច្រើនឡើងនៅក្នុងលទ្ធផលពិនិត្យសុខភាព។
បំរែបំរួលទីបី៖ ចៀសវាងការញ៉ាំអាហារពេលយប់ដែលមានជាតិខ្លាញ់ និងជាតិស្ករច្រើន
តាមការស្រាវជ្រាវផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្របង្ហាញថា ការញ៉ាំអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ និងជាតិស្ករខ្ពស់នៅពេលយប់ដោយផ្ទាល់រំខានដល់ការបញ្ចេញជាតិ Melatonin ដែលបណ្តាលឲ្យថ្លើមធ្វើការខ្លាំងពេកនៅពេលយប់ បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង។
កង្វះជាតិ Melatonin ក៏អាចប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក។ ការវិភាគមេតាឆ្នាំ ២០២៣ នៅក្នុង The Lancet Oncology បានរកឃើញថា អ្នកដែលញ៉ាំអាហារពេលយប់ជាប្រចាំ មានហានិភ័យកើនឡើង១២% នៃជំងឺមហារីកសុដន់។
ការផ្លាស់ប្តូរទី៤ ផ្តល់អាទិភាពដល់ប្រូតេអ៊ីនជាងកាបូអ៊ីដ្រាតនៅពេលអាហារពេលល្ងាច
ប្រូតេអ៊ីនដែលមានគុណភាពខ្ពស់ដូចជាត្រី តៅហ៊ូ និងស៊ុតនៅពេលអាហារពេលល្ងាចជួយបង្កើនអត្រាមេតាបូលីសមូលដ្ឋាននៅពេលយប់ កាត់បន្ថយការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ និងគាំទ្រការស្តារសាច់ដុំ និងបង្កើនភាពស៊ាំ។ នេះមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសសម្រាប់មនុស្សវ័យកណ្តាល និងមនុស្សចាស់។
យោងតាមការស្រាវជ្រាវ មនុស្សវ័យកណ្តាល និងមនុស្សចាស់ដែលមានការបាត់បង់សាច់ដុំធ្ងន់ធ្ងរ ការរៀបចំពេលវេលាទទួលទានប្រូតេអ៊ីនសមហេតុផលជួយបន្ថយដំណើរការនៃការបាត់បង់សាច់ដុំ។
ការផ្លាស់ប្តូរទី ៥: អាហារពេលល្ងាចកាន់តែស្រាល កាន់តែល្អ កាត់បន្ថយអាហារកែច្នៃ
សាច់ក្រក ងាយស្រួល ប៉ុន្តែមានផ្ទុកជាតិនីទ្រីត និងអាស៊ីតខ្លាញ់ trans ខ្ពស់ ដែលជាមូលហេតុចម្បងនៃជំងឺមហារីកក្រពះ និងពោះវៀន។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានចាត់ថ្នាក់សាច់កែច្នៃជាសារធាតុបង្កមហារីកក្នុងក្រុមទី ១ តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ ខណៈដែលមនុស្សជាច្រើនទទួលទានអាហារនេះសម្រាប់អាហារពេលល្ងាច និងអាហារសម្រន់ពេលយប់។
ការជ្រើសរើសវិធីធ្វើម្ហូបដូចជា ចំហុយ ស្ងោរ មិនត្រឹមតែរក្សាសារធាតុចិញ្ចឹមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងកាត់បន្ថយការបង្កើតសារធាតុដែលអាចបង្កមហារីកទៀតផង។
ការផ្លាស់ប្តូរទី ៦ ចូលគេងយ៉ាងហោចណាស់៣ ម៉ោងបន្ទាប់ពីអាហារពេលល្ងាច
មនុស្សជាច្រើនដេកលេង លេងទូរសព្ទ មើលទូរទស្សន៍ ឬចូលគេងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារ។ អាកប្បកិរិយាដែលហាក់ដូចជា “រីករាយ” នេះពិតជាបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពជាច្រើន។
ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា ការដេកភ្លាមៗបន្ទាប់ពីញ៉ាំអាហារនាំឱ្យឆ្លុះក្រពះពោះវៀន បង្កើនបន្ទុកលើថង់ទឹកប្រមាត់ ហើយថែមទាំងធ្វើឱ្យមានការរំខានដល់ចង្វាក់បេះដូងនៅពេលយប់។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត បន្ទាប់ពីញ៉ាំរួច ជាតិស្ករក្នុងឈាម និងអាំងស៊ុយលីនឡើងដល់កំពូល ប្រសិនបើអ្នកគេងនៅពេលនេះ ជាតិខ្លាញ់នឹងត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងងាយស្រួលជាងការទទួលទាន។
ដូច្នេះ ចាំបាច់ត្រូវរក្សា បង្អួចរំលាយអាហារយ៉ាងហោចណាស់ ៣ ម៉ោង ដោយគ្រាន់តែដើររយៈពេល ១០នាទី អាចធ្វើអោយសន្ទស្សន៍មេតាបូលីសប្រសើរឡើង។
បន្ថែមពីលើការផ្លាស់ប្តូរទាំង ៦ ខាងលើ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានសង្កត់ធ្ងន់ថា អាហារពេលល្ងាចមិនតិចទេ ប្រសើរជាង ហើយមិនអាចតមអាហារបានយូរនោះទេ។ ការរំលងអាហារពេលល្ងាចទាំងស្រុងអាចបណ្តាលឱ្យមានជាតិស្ករក្នុងឈាមថយចុះ រំខានដល់ការរំលាយអាហារ ហើយថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់គុណភាពនៃការគេង និងស្ថេរភាពផ្លូវចិត្តទៀតផង។
តាមទស្សនៈនៃជំងឺ ផលប៉ះពាល់នៃអាហារពេលល្ងាចលើសុខភាពត្រូវបានបញ្ជាក់កាន់តែខ្លាំងឡើងដោយថ្នាំផ្អែកលើភស្តុតាង។ ជាឧទាហរណ៍ ក្នុងចំណោមកត្តាបង្កជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺលើសឈាម និងខ្លាញ់ក្នុងឈាមមិនប្រក្រតីនៅពេលល្ងាច មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងទម្លាប់អាហារពេលល្ងាច។
តាមទស្សនៈវេជ្ជសាស្រ្ត អាហារពេលល្ងាចមិនមែនគ្រាន់តែជាអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាតំណភ្ជាប់ដ៏សំខាន់ក្នុងការសម្របសម្រួលជាមួយ “ប្រព័ន្ធស្តារឡើងវិញនៅពេលយប់” របស់រាងកាយ។ នៅពេលដែលមនុស្សរៀន “ស្តាប់” ជាមួយនឹងចង្វាក់ជីវសាស្រ្តរបស់ពួកគេ ហានិភ័យនៃជំងឺនឹងថយចុះតាមធម្មជាតិ៕
អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ
ចុចអាន៖មនុស្សវ័យក្មេងមានអាយុលើសពី ២០ ឆ្នាំ តែងផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាមខ្ពស់សឹងមិនជឿ
-
កីឡា១៤ ម៉ោង agoបារាំង ចប់ដំណើរនៅ World Cup 2026 ក្រោមថ្វីជើង អេស្ប៉ាញ ២-០ វគ្គ ១/២ ផ្តាច់ព្រ័ត្រ
-
ព័ត៌មានជាតិ២ ថ្ងៃ agoពលរដ្ឋស្នើអាជ្ញាធរជួសជុលផ្លូវក្បែរវិមានឯករាជ្យ ក្រុងសែនមនោរម្យ ដែលរងការខូចខាតច្រើនឆ្នាំ
-
សេដ្ឋកិច្ច១ សប្តាហ៍ agoអ្នកជំនាញ៖ វិស័យអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជាមិនទាន់មានសញ្ញាងើបឡើងវិញរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៥ ថ្ងៃ agoយន្តហោះមីយ៉ាន់ម៉ា ទម្លាក់គ្រាប់បែកជញ្ជ្រំព្រំដែន កក្រើកដល់ដីថៃ ធ្វើឲ្យពលរដ្ឋភ័យព្រលឹងចុងសក់ ទៀតហើយ
-
ព័ត៌មានជាតិ៦ ថ្ងៃ agoលេចចេញគំរូស្ពានឆ្លងទន្លេមេគង្គ គ្រោងសាងសង់ដោយជប៉ុនតាមផ្លូវជាតិលេខ ១
-
សន្តិសុខសង្គម៦ ថ្ងៃ agoបង្ក្រាប Online Scam នៅក្រុងសិរីសោភ័ណ ឃាត់ខ្លួនយុវជនម្នាក់ បើកកន្លែងប្រតិបត្តិការឆបោកតែម្នាក់ឯង
-
សេដ្ឋកិច្ច១ សប្តាហ៍ agoកម្ពុជា ដាក់ទិសដៅធ្វើឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្ម ជំរុញកំណើនពាណិជ្ជកម្ម ទាក់ទាញការវិនិយោគ
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១ សប្តាហ៍ agoតម្លៃប្រេងអន្តរជាតិស្ទុះងើបឡើងវិញ ក្រោយអាមេរិកបើកការវាយប្រហារថ្មីប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់


