ព័ត៌មានជាតិ

ប្រធានសភាទីម័រគាំទ្រដំណោះស្រាយរបស់កម្ពុជាលើជម្លោះជាមួយថៃ

បានផុស

១០ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃពុធ ១៦ កក្កដា ២០២៥

ដោយ

ប្រធានសភាទីម័រខាងកើតលោកស្រី ម៉ារៀ ហ្វើណាន់ដា ឡៃ (Maria Fernanda Lay) បានគាំទ្រចំពោះការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្ដិភាពរបស់កម្ពុជាលើបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ដោយថា បញ្ហាព្រំដែនមិនអាចដោះស្រាយដោយការធ្វើសង្គ្រាមនោះទេ។

លោកស្រី ម៉ារៀ ហ្វើណាន់ដា ឡៃ បានលើកឡើងក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានសភាកម្ពុជានៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះដោយបានលើកឡើងពីឧទាហរណ៍នៃការដោះស្រាយទំនាស់ព្រំដែនរវាងទីម័រ និងអូស្ត្រាលី ទីម័រនិងឥណ្ឌូនេស៊ីថា សុទ្ធតែធ្វើឡើងដោយការចរចារដោះស្រាយដោយសន្ដិវិធីទាំងអស់។ ការដោះស្រាយដោយសន្ដិវិធីនេះហើយទើបអាចកសាងបាននូវព្រំដែនសន្តិភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបានយូរអង្វែង។

លោកស្រីថា៖ «បញ្ហាព្រំដែនមិនអាចដោះស្រាយដោយសសង្រ្គាមឬហិង្សានោះទេ។ មានតែការសន្ទនា ប៉ុណ្ណោះទើបអាចកសាងបាននូវព្រំដែនសន្តិភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបានយូរអង្វែង»។

ប្រធានរដ្ឋសភាកម្ពុជាសម្ដេចសភាធិបតី ឃួន សុដារី មានប្រសាសន៍ថាកម្ពុជាជាប្រទេសស្រលាញ់សន្ដិភាព និងចង់រួមរស់ដោយសន្តិភាព និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។ សម្ដេចបានជម្រាបលោកស្រីម៉ារៀ ហ្វើណាន់ដា ឡៃថា បញ្ហាព្រំដែនដែលកំពុងរកាំរកូសសព្វថ្ងៃគឺកើតឡើងដោយសារក្រុមជ្រុលនិយមថៃបង្កជាបញ្ហាឡើង។

សម្ដេចថា៖ «កម្ពុជាចង់បានណាស់នូវ “ព្រំដែនសន្តិភាព មិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ” ប៉ុន្តែភាគីថៃមិនទទួលយកហើយតែងតែ បង្កជម្លោះ ហើយពេលនេះបានពង្រីកពីបញ្ហាព្រំដែនទៅជារឿងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម តាមរយៈការបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគី ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរដល់ទំនាក់ទំនងប្រទេសទំាងពីរពិសេសជីវភាពពលរដ្ឋទំាងសងខាង»។

ប្រទេសថៃជាប្រទេសចុះហត្ថលេខានឹងដៃ តែលុបវិញនឹងជើង ដោយបានបំពានដល់អនុស្សារណៈរបស់ខ្លួនបានចុះហត្ថលេខាជាមួយកម្ពុជាឆ្នាំ២០០០ ដែលព្រមព្រៀងជាក្នុងការទទួលយកសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៤ និង១៩០៧ មកដោះស្រាយព្រំដែន តែជាក់ស្ដែងថៃបានយកផែនទីដែលគូសដោយខ្លួនឯងមកប្រើប្រាស់ទៅវិញ។

កម្ពុជាបានសម្រេចយកបញ្ហាប្រាសាទតាមាន់ធំ តាមាន់តូច តាក្របី និងតំបន់មុំបីទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយ ខណៈថៃប្រកាសថាមិនទទួលស្គាល់យុត្តាធិការរបស់តុលាការដែលជាប្រព័ន្ធរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមួយនេះទេ។

ជំនួបរវាងសម្ដេចប្រធានសភាកម្ពុជា និងប្រធានសភាទីម័រពេលនេះក្នុងពេលដែលកម្ពុជាកំពុងដឹកនាំកិច្ចប្រជុំអ្នកនយោបាយអាយប៉ាលើកទី១៦ ក្រោមប្រធានបទ «សន្តិភាពតាមរយៈការសន្ទនា៖ មាគ៌ាឆ្ពោះទៅមុខរបស់សភា»។ ការរៀបចំប្រធានបទនេះគឺក្នុងពេលដែលបញ្ហាក្នុងពិភពលោក និងតំបន់បានបង្កផលប៉ះពាល់ជាខ្លាំងដល់ស្ថិរភាព និងសន្ដិភាព ហើយកម្ពុជានិងថៃក៏កំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាព្រំដែនជាមួយគ្នាផងដែរ។

ប្រធានសភាសម្ដេចសភាធិបតី ឃួន សុដារី បានថ្លែងក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំនេះដោយជំរុញដល់ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ប្រកាន់ខ្ជាប់ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន គោរពសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងសេចក្ដីប្រកាសស្ដីពីតំបន់សន្ដិភាព សេរីភាព និងអព្យាក្រឹត ព្រមទាំងគោរពដល់អង្គការសហប្រជាតិ និងការពារប្រព័ន្ធអង្គការសហប្រជាជាតិជាចាំបាច់ផងដែរ៕