តើអ៊ីរ៉ង់ នៅសល់មីស៊ីលប៉ុន្មានគ្រាប់ ក្នុងឃ្លាំងសម្ងាត់ ដែលកំពុងកាយផ្លូវបើកឡើងវិញ?

ស្របពេលដែលស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅមជ្ឈិមបូព៌ា កំពុងស្ថិតក្នុងភាពផុយស្រួយ របាយការណ៍ថ្មីៗចុងក្រោយបង្អស់ បានធ្វើឱ្យពិភពលោកចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ជុំវិញការរស់ឡើងវិញនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាដ៏រឹងមាំរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់​បណ្តាញព័ត៌មានលំដាប់ពិភពលោក CNN ដោយផ្អែកលើការវិភាគរូបភាពពីផ្កាយរណបពាណិជ្ជកម្ម ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ បាននិងកំពុងប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ ដូចជា គ្រឿងចក្រឈូសឆាយ និងឡានដឹកដី ដើម្បីកាយកម្ទេចកម្ទី និងបើកច្រកចូលឃ្លាំងមីស៊ីលក្រោមដីរបស់ខ្លួនឡើងវិញ បន្ទាប់ពីច្រកទាំងនោះ ត្រូវបានបិទជិត ដោយសារការវាយប្រហារតាមអាកាសពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។

សកម្មភាពកាយផ្លូវឡើងវិញនេះ បានលាតត្រដាងពីយុទ្ធសាស្ត្រ «ទីក្រុងមីស៊ីលក្រោមដី» របស់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ដែលត្រូវបានសាងសង់យ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងស្រទាប់ថ្មភ្នំ អស់រយៈពេលជាងពីរទសវត្សរ៍មកហើយ ដើម្បីការពារអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនោះពីគ្រាប់បែកជ្រែកដី​របស់​សត្រូវ។

ការបើកឡើងវិញនូវ «ទីក្រុងមីស៊ីល» ក្រោមដី

តាមរយៈរបាយការណ៍ ដែលត្រូវបានស្រង់យកមកផ្សព្វផ្សាយបន្តដោយសារព័ត៌មាន India Today ក្រុមការងារសំណង់របស់អ៊ីរ៉ង់ បានជួសជុល និងបើកច្រកផ្លូវរូងក្រោមដី បានរហូតដល់ទៅ ៥០ច្រក ក្នុងចំណោមច្រកទាំង ៦៩ ដែលធ្លាប់រងការវាយប្រហារ នៅតាមមូលដ្ឋានមីស៊ីលក្រោមដីចំនួន ១៨កន្លែង។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏រហ័សរហួននេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅ។

រូបភាពផ្កាយរណប បានបង្ហាញពីសកម្មភាពដ៏មមាញឹកនៅជិតទីក្រុង Isfahan និងទីក្រុង Khomeyn ដោយមានគ្រឿងចក្រជាង ១០គ្រឿង កំពុងដំណើរការ ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីបំពេញរណ្តៅគ្រាប់បែក និងចាក់កៅស៊ូបើកផ្លូវឡើងវិញ។ អ្នកជំនាញយោធា បានកត់សម្គាល់ថា ទោះបីជាការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ ក្នុងការកម្ទេចច្រកចូល និងកាត់ផ្តាច់ផ្លូវដឹកជញ្ជូន ក៏ដោយ ក៏​វាមិនអាចបំផ្លាញឃ្លាំងអាវុធ ដែលកប់ជ្រៅរាប់រយម៉ែត្រក្រោមដីនោះឡើយ។

តើមានមីស៊ីលប្រហែលប៉ុន្មានគ្រាប់ ដែលនៅសេសសល់?

នេះជាសំណួរដ៏សំខាន់ ដែលក្រុមអ្នកវិភាគសន្តិសុខអន្តរជាតិ កំពុងដេញដោល។ បើទោះបីជាចំនួនពិតប្រាកដ ត្រូវបានរក្សាទុកជាការសម្ងាត់កំពូលរបស់រដ្ឋ ក៏ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ និងអ្នកជំនាញមកពីមជ្ឈមណ្ឌល James Martin សម្រាប់ការសិក្សាមិនរីកសាយភាយអាវុធ (CNS) បានវាយតម្លៃថា អ៊ីរ៉ង់នៅតែអាចរក្សាទុកនូវមីស៊ីលបាលិស្ទិក ប្រមាណជា ១ ០០០គ្រាប់ នៅក្នុងរូងភ្នំក្រោមដីទាំងនោះ ដែលភាគច្រើនមិនបានរងការខូចខាតពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកឡើយ។

លោក Sam Lair អ្នកស្រាវជ្រាវនៃមជ្ឈមណ្ឌល CNS បានប្រាប់ទៅកាន់ CNN ថា «អ៊ីរ៉ង់ស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌ ដែលអាចបន្តបាញ់បង្ហោះមីស៊ីលបានគ្រប់ពេល ឱ្យតែពួកគេមានទម្របាញ់ (Launchers) និងក្រុមអ្នកបញ្ជា ទោះបីជាខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មលើដី ត្រូវបានផ្អាកក៏ដោយ។ គ្មានអ្វីអាចរារាំងទម្របាញ់ទាំងនោះ ពីការបំពាក់គ្រាប់មីស៊ីល ដែលមានស្រាប់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅក្នុងឃ្លាំងក្រោមដីនោះទេ»។

តើមានអាវុធប្រភេទណាខ្លះ នៅក្នុងឃ្លាំងក្រោមដីទាំងនោះ?

ឃ្លាំងក្រោមដីរបស់អ៊ីរ៉ង់ មិនមែនគ្រាន់តែជាកន្លែងទុកដាក់អាវុធធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាមូលដ្ឋានយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលផ្ទុកមីស៊ីលបាលិស្ទិកទំនើបៗជាច្រើនប្រភេទ ដែលអាចវាយប្រហារបានទាំងក្នុងកម្រិតតំបន់ និងឆ្លងទ្វីប រួមមាន៖

• មីស៊ីលប្រភេទ Shahab-3 និង Ghadr: ជាមីស៊ីលបាលិស្ទិកកម្រិតមធ្យម ដែលមានសមត្ថភាពហោះហើរបានចម្ងាយចាប់ពី ១ ៣០០ ទៅ ២ ០០០គីឡូម៉ែត្រ ដែលអាចទៅដល់គោលដៅនានានៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា។
• មីស៊ីលប្រភេទ Kheibar Shekan និង Fattah: មីស៊ីលជំនាន់ថ្មី ដែលអ៊ីរ៉ង់អះអាងថា មានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង (Hypersonic) និងមានសមត្ថភាពគេចផុតពីប្រព័ន្ធការពាររ៉ាដារបស់លោកខាងលិច។
• មីស៊ីល Sejjil: ដែលប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈរឹង អាចធ្វើការចល័ត និងបាញ់បានយ៉ាងរហ័សចេញពីរូងភ្នំក្រោមដី។

ក្រៅពីមីស៊ីលបាលិស្ទិក តាមការចុះផ្សាយរបស់ Gulf News ភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់លោកខាងលិច ក៏កំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់នូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្រោមដីមួយចំនួនទៀត ដែលផ្សារភ្ជាប់នឹងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ដូចជា ស្ថានីយ៍ចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូមនៅ Fordow និង Natanz ដែលត្រូវបានការពារយ៉ាងរឹងមាំ​ដោយស្រទាប់បេតុង និងដីក្រាស់ៗ។

ផលប៉ះពាល់ដល់ការចរចា និងស្ថិរភាពតំបន់

ការដែលអ៊ីរ៉ង់អាចស្តារផ្លូវចូលទៅកាន់ឃ្លាំងអាវុធទាំងនេះឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស បានក្លាយជាសម្ពាធដ៏ធំមួយ នៅក្នុងការចរចាការទូតនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ បច្ចុប្បន្ន ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កំពុងព្យាយាមទាមទារឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យ ឬកាត់បន្ថយឃ្លាំងអាវុធ និងសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមចម្រាញ់កម្រិត ៦០% របស់អ៊ីរ៉ង់។

ទោះជាយ៉ាងណា តាមរយៈការបង្ហាញភស្តុតាងផ្កាយរណបស្តីពីការបើកដំណើរការឃ្លាំងមីស៊ីលឡើងវិញនេះ ក្រុមអ្នកវិភាគយល់ឃើញថា ទីក្រុងតេហេរ៉ង់កំពុងផ្ញើសារយ៉ាងច្បាស់ទៅកាន់ពិភពលោកថា ឃ្លាំងអាវុធយុទ្ធសាស្ត្រក្រោមដីរបស់ខ្លួន នៅតែជាខែលការពារដ៏រឹងមាំ និងជាឧបករណ៍ចរចាដ៏មានឥទ្ធិពល ដែលមិនងាយនឹងត្រូវកម្ទេចដោយកម្លាំងយោធាពីខាងក្រៅបានឡើយ៕

អត្ថបទ៖ ឈាង