តាមពិត ទីតាំងគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ជាអតីតមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មខ្មែរ អាយុកាលពាន់ឆ្នាំហើយ

គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ដែលទើបទទួលបានការអនុម័តពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នាពេលថ្មីកន្លងទៅនេះ តាមពិត ជាអតីតមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ចកម្មប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដ៏សំខាន់ តាំងពីសម័យហ្វូណន ដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងមហាអំណាច ចិន ឥណ្ឌា និងអាណាចក្ររ៉ូម ក៏ព្រោះតែគេបានរកឃើញវត្តមាន កាក់រ៉ូមុាំង នៅទីនោះ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ លោកបណ្ឌិត ដៀប សុផល សាស្រ្តាចារ្យផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយ កម្ពុជាថ្មី ។

លោក ដៀប សុផល​ មានប្រសាសន៍ថា ព្រែកជីក គឺមានតាំងពីសម័យហ្វូណនមកម្ល៉េះ ហើយការធ្វើព្រែកជីក​នោះ​ទៀត​សោត ក៏មិនមែនធម្មតាដែរ ព្រោះជាអាណាចក្រផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់ សម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនាសម័យនោះ។ ទន្ទឹមនេះ តាមរយៈការអនុម័តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ឱ្យមានព្រែកជីកនេះ លោកបណ្ឌិតក៏បានបង្ហាញក្តីរំភើប និងគូសបញ្ជាក់ដែរថា បើក្រឡេកមកមើលនៅសម័យតេជោ ព្រែកជីក ជាការផ្សារភ្ជាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រ ជាសក្តានុពល​ខាង​សេដ្ឋកិច្ច ជាផ្នែកខាងនគររូប​នីយកម្ម និងផ្សេងៗទៀតជាដើម។ លោកយល់ឃើញថា នេះជាព្រែកជីករូបរាងថ្មី និងទំនើប ដែលមានព្រលឹងផ្សារភ្ជាប់នឹងនគរហ្វូណន ក៏ជានិរន្តរភាពនៃការអភិវឌ្ឍសង្គមយើង។

លោក​ ស៊ុន ចាន់ថុល​ រដ្ឋមន្ត្រីសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន អះអាងដែរថា ព្រែកជីកហ្វូណន ជាគម្រោងប្រវត្តិសាស្ត្រ​ ធ្លាប់​ប្រើ​ក្នុង​សម័យ​អាណាចក្រហ្វូណន ហើយត្រូវបាន​បោះបង់​ចោល​នៅ​ប្រហែល​សតវត្សទី៥ ឬទី៦ ។​ លោកបន្តថា តាមរយៈគម្រោងនាវាចរណ៍ហ្វូណនតេជោ ក្រសួងសាធារណការ នឹងស្តារព្រែកជីកនេះ ឱ្យធំជាងមុន ជ្រៅជាងមុន ដើម្បីអាចដឹកទំនិញបានច្រើនទៅតាមផ្លូវទឹក និងជួយកាត់បន្ថយការ​ខូច​ខាត​ផ្លូវ កាត់បន្ថយ​គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ កាត់បន្ថយពេលវេលា ក៏ដូចជានិតិវិធីជាដើម។
លោកថ្លែងបែបនេះ ក្នុងសុន្ទរកថា ពិធីប្រគល់​និង​ទទួល​កែ​លម្អ​គ្រប់​គ្រង​បរិស្ថាន ក្រុងជុំវិញបឹងទន្លេសាបជំហាន២ ទីលានទុកដាក់សំរាមក្រុងស្ទឹងសែន ខេត្តកំពង់ធំ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។

បើនិយាយពីមូលហេតុ ថាហេតុអ្វី បានជាពាណិជ្ជកម្មខ្មែរនាសម័យកាលនោះ រុងរឿងខ្លាំង? លោក ដៀប សុផល អះ​អាង​ថា ដោយសារតែមូលដ្ឋានរៀបចំប្រព័ន្ធទឹក នៅក្នុងសម័យហ្វូណនខ្លាំង បានរុញឱ្យខ្លាំ​ងនៅក្នុងសម័យចេនឡា និងនាំឱ្យខ្លាំងរហូតដល់សម័យអង្គរថែមទៀត។ លោកថា “យើងខ្លាំងខាងសមុទ្រ ហើយដៃគូរបស់យើង គឺសុទ្ធតែជា មហាអំណាច”។

មួយវិញទៀត បើផ្អែកលើសៀវភៅ​អ៉ីតាលីមួយក្បាល «The Golden Heritage of Khmer» សាស្ត្រាចារ្យផ្នែក ប្រវត្តិសាស្ត្ររូបនេះ អះអាងថា ក្នុងនោះ មានសរសេរពីកំពង់ផែ អូកែវ ដែលរឹតតែអាចបញ្ជាក់បានថា ការធ្វើព្រែកជីក ដើម្បីធ្វើជាផ្លូវនាវាចរណ៍ទំនាក់ទំនង ពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្មែរ គឺមានតាំងពីយូរមកហើយ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងកំពង់ផែអន្តរជាតិនេះដែរ បើយោងតាមសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដោយសាស្ត្រាចារ្យបរិញ្ញាផ្នែកវប្បធម៌ និងអរិយធម៌អាស៊ី ត្រឹង ងា បោះពុម្ពក្នុងពុទ្ធសករាជ ២៥១៧ ក៏មានបញ្ជាក់វត្តមានកំពង់ផែនេះផងដែរ។ សម័យកាលនោះ ផ្លូវទឹក ត្រូវបានប្រើជាមធ្យោបាយពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ ហើយបច្ចុប្បន្ន កំពង់ផែនេះ ស្ថិតនៅទឹកដីកម្ពុជាក្រោម។

គួរបញ្ជាក់ថា គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ នឹងផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសវិស័យដឹកជញ្ជូន និងការវិនិយោគផ្សេងៗ ខណៈដែលគម្រោងមួយនេះ គ្រោងនឹងចំណាយទឹកប្រាក់រហូតដល់ ១,៧ ពាន់លានដុល្លារ៕