ព័ត៌មានជាតិ

តើអ្វីជាអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS)?

បានផុស

៦ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃអង្គារ ២០ មករា ២០២៦

ដោយ

រដ្ឋសភាកម្ពុជាទើបតែបានអនុម័តយល់ព្រមលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពី «ការអនុម័តយល់ព្រមលើអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រ» កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ជាង៤០ឆ្នាំក្រោយពីប្រទេសនេះបានធ្វើជាហត្ថលេខីនៃអនុសញ្ញានេះនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨៣។ តើអ្វីជាអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រ UNCLOS?

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រ UNClOS ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨២ គឺជាសំណុំច្បាប់សកលដែលកំណត់ពីសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ប្រទេសនីមួយៗក្នុងការប្រើប្រាស់មហាសមុទ្រលើពិភពលោក។ អនុសញ្ញានេះនឹងជួយកាត់បន្ថយជម្លោះអន្តរជាតិដោយសារមានការកំណត់ដែនសមុទ្រច្បាស់លាស់ ការពារបរិស្ថានសមុទ្រ សម្រួលដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក និងគ្រប់គ្រងធនធានសមុទ្រឱ្យមានចិរភាព ដោយទប់ស្កាត់ការនេសាទហួសកម្រិត និងគ្រប់គ្រងការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែនៅបានសមុទ្រជ្រៅ។

យោងតាមអនុសញ្ញា UNCLOS បានបែងចែកតំបន់សមុទ្រជា៣ផ្នែកគឺ សមុទ្រប្រទេស(Territorial Sea) ដែលមានចម្ងាយ ១២ម៉ាយ ឬប្រមាណ២០គីឡូពីឆ្នេររបស់ប្រទេសសាមី។ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខ (EEZ) មានចម្ងាយ២០០ម៉ាយ ឬ៣២០គីឡូម៉ែត្រពីរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នេរដែលមានសិទ្ធិផ្ដាច់មុខលើការទាញយកធនធានធម្មជាតិ(ដូចជាត្រី ប្រេងកាតជាដើម) និងសមុទ្រអន្តរជាតិ(High Seas) ជាតំបន់ដែលហួសពីដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ណាៗទាំងអស់ដែលគ្រប់ជាតិសាសន៍មានសិទ្ធិប្រើប្រាស់បាន។

កម្ពុជាមានឆ្នេរសមុទ្រប្រវែង៤៤០គីឡូម៉ែត្រ និងមានផ្ទៃសមុទ្រធំជាងដីគោកទៀតបើគិតទាំងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខ ទោះជាយ៉ាងណាដោយសារមានវៀតណាម និងថៃ នៅក្បែរខាងបានធ្វើឱ្យដែលសិទ្ធិលើដែនសមុទ្រកម្ពុជាត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយប្រទេសទាំងពីរនោះដែលចោទជាបញ្ហាជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។

រដ្ឋសភាកម្ពុជាបានលើកឡើងក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ថាការការផ្ដល់សច្ចាប័នលើ UNCLOS នឹងផ្ដល់ប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់កម្ពុជាលើការគ្រប់គ្រងសមុទ្ររបស់កម្ពុជា «ដោះស្រាយបញ្ហាសមុទ្រជាមួយបណ្ដាប្រទេសនានា» និងមានសិទ្ធិចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាសភាពអាជ្ញាធរបាតសមុទ្រអន្តរជាតិ រួមនឹងចៅក្រមតុលាការអន្តរជាតិនីតិសមុទ្រ។

អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយលោកបណ្ឌិត ជ័យ តិច បានលើកឡើងថាការធ្វើសច្ចាប័នរបស់កម្ពុជាលើច្បាប់សមុទ្រនេះហាក់បីដូចជាយឺតបន្តិចតែនៅទាន់ពេល។ លោកថាក្នុងស្ថានភាពពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ការស្វែងរកច្បាប់អន្តរជាតិគឺនឹងជួយការអធិបតេយ្យភាពដែនសមុទ្រ ការធ្វើនាវាចរ និងព្រំដែនតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខរបស់កម្ពុជា។

លោកថា៖ «វាមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការការពារដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ការពារដែនអធិបតេយ្យភាពផ្លូវសមុទ្រ ដែនទឹក ការធ្វើនាវាចរណ៍ ក៏ដូចជារក្សាបាននូវព្រំ ប្រទល់តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខផងដែរ។ ហើយបើសិនជាមានករណីមានជម្លោះដែនសមុទ្រនេះគឺ កម្ពុជាអាចដាក់ពាក្យប្ដឹងទៅតុលាការ International Tribunal Court on UNCLOS គឺតុលាការអន្តរជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រនេះដើម្បីធ្វើការសម្រេចលើដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជាប្រកបដោយតម្លាភាពនិងបញ្ចៀសបាននូវវិនាសសកម្ម និងសង្គ្រាមផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះដែនសមុទ្រ»៕

អត្ថបទដោយ ហ៊ុន សិរីវឌ្ឍន៍