តើចំណូលពន្ធកើនឡើង បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើន​សេដ្ឋកិច្ចល្អ?

នៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ចំណូលពន្ធ-អាករគ្រប់ប្រភេទ ដែលអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ប្រមូលបានជាក់ស្ដែង​តាមប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទិន្នន័យចំណូលអនឡាញបានប្រមាណ ២៤០,៤៣ លានដុល្លារអាមេរិក ស្មើនឹង ៦,៧៣% នៃផែនការច្បាប់ស្តីពី ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២៣។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក គង់ វិបុល អគ្គនាយកដ្ឋាន​ពន្ធដារ ​នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលប្រមូលចំណូលពន្ធប្រចាំខែកក្កដា និងសម្រាប់រយៈពេល ៧ខែ ឆ្នាំ២០២៣ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។

តើការកើនឡើងនៃការប្រមូលចំណូលពន្ធផ្ទៃក្នុង ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចល្អដែរឬទេ?

អ្នកឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានប្រាប់កម្ពុជាថ្មីថា ចំណូលពន្ធផ្ទៃក្នុងកើន មានន័យថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចល្អប្រសើរ។ «កាលណាចំណូលផ្ទៃក្នុងកើនឡើង គឺជាក្តីរំពឹង និងសប្បាយរីករាយរបស់រដ្ឋ និងប្រជា​ពលរដ្ឋ ព្រោះរដ្ឋមានថវិកា សម្រាប់ទ្រទ្រង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ»។ អនុប្រធានសភា​ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ​បានបន្តថា ចំណូលពន្ធនេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់ ទាំងចំណូលពន្ធដារ និងពន្ធគយ។

បើតាមអ្នកឧកញ៉ា លឹម ហេង វិស័យដែលផ្តល់ចំណូលខ្ពស់សម្រាប់ពន្ធដារ មានដូចជា វិស័យឧស្សាហកម្ម សេវាកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងអចលទ្រព្យ ជាដើម។

ដោយឡែកលោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា កំណើននៃការ​ប្រមូលពន្ធតែមួយមុខ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ។ ប៉ុន្តែលោកថា បើមើលជារួម កំណើនពន្ធតាមរយៈ​ការរឹតត្បិត​នៃការ​ប្រមូលពន្ធឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន បានរួមចំណែកខ្លះទៅក្នុងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច តែមិនបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចកើន​ឡើងពីចំណូលពន្ធនោះទេ ពោលគឺនៅមានកត្តាជាច្រើនទៀត។

លោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ បានបន្តដូច្នេះថា«យើងត្រូវមើលទៀតថា ពន្ធអ្វីខ្លះដែលកើនឡើង ព្រោះពន្ធប្រភេទខ្លះ ជាពន្ធលើផលិតកម្ម ពន្ធលើការប្រើប្រាស់ ដូចជា យើងទិញទំនិញពីក្រៅប្រទេសមកប្រើ គឺកើនឡើងលើពន្ធអាករ​លើតម្លៃបន្ថែម ដែលនេះមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងទេ មានន័យថា យើងមិនបានផលិតក្នុងស្រុក គឺកើនទៅលើការចាយទៅវិញទេ»។

ប្រធានពន្ធដារ លោក គង់ វិបុល បានគូសបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាការប្រមូលចំណូលរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ​នៅបន្តរក្សាបានសញ្ញា​វិជ្ជមាន​ក៏ដោយ ក៏បញ្ហានៃភាពមិនប្រាកដប្រជា និងការប្រែប្រួលបរិបទសេដ្ឋកិច្ចសកល ដែលបង្កដោយ​សារការធ្លាក់​ចុះនៃស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងវិបត្តិសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន បានប៉ះពាល់​ដល់បណ្តាប្រទេស ដែលជាប្រភព​ទុនសម្រាប់វិនិយោគធំៗមកកម្ពុជា និងធ្វើឱ្យមានកំណើននៃអតិផរណា ដែលអាច​ជាហានិភ័យក្នុងការគ្រប់គ្រង​ប្រមូលចំណូលពន្ធ មិនបានគ្រប់តាមផែនការច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់ការគ្រប់​គ្រងឆ្នាំ២០២៣ និងពិសេស​មូលដ្ឋាន​ក្នុងការព្យាករផែនការសម្រាប់ឆ្នាំបន្ទាប់។

សូមបញ្ជាក់ថា រយៈពេល ៧ខែ ឆ្នាំ២០២៣ ចំណូលពន្ធ-អាករ ដែលពន្ធដារ ប្រមូលបានមានចំនួន ៩ ៣៦៧,៤៤ ប៊ីលានរៀល (ប្រមាណជា ២ ៣១២,៩៥ លានដុល្លារ) ស្មើនឹង ៦៤,៧៦% នៃផែនការច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុ​សម្រាប់​ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២៣៕