ក្មេងជំទង់ នៅ ​វៀតណាម​ ខ្សោយ​តម្រងនោម​កាន់តែច្រើនៗឡើង​ ដោយសារហូបចុក និងគេងយប់ជ្រៅ

ចំនួនយុវជនវៀតណាមជាច្រើន កំពុងប្រឈមមុខនឹង​វិបត្តិជំងឺខ្សោយតម្រងនោមដំណាក់កាលចុងក្រោយកាន់កើនឡើង ដោយសារតែរបៀបរស់នៅមិនមានសុខភាពល្អ ដោយមនុស្សជាច្រើនមិនបានដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ស្ងាត់ៗនៃទម្លាប់នៃការញ៉ាំ និងគេងមិនគ្រប់គ្រាន់។

នៅក្នុងបន្ទប់មួយនៅមន្ទីរពេទ្យសាកលវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រហាណូយ អ្នកជំងឺម្នាក់ឈ្មោះ Duy អង្គុយគ្មានចលនា ខណៈគ្រូពេទ្យប្រកាសថា អ្នកឈឺមានបញ្ហាខ្សោយតម្រងនោមដំណាក់កាលចុងក្រោយ ហើយត្រូវចាប់ផ្តើមលាងឈាមភ្លាមៗ។

អ្នកជំងឺនិយាយដោយសំឡេងខ្សឹកខ្សួល ទៅកាន់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Nguyen Van Thanh អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រសាទវិទ្យា និងប្រព័ន្ធទឹកនោម «ខ្ញុំទើបតែអាយុ២៣ឆ្នាំ ខ្ញុំមិនជក់បារីទេ វាគ្រាន់តែជាទម្លាប់នៃការញ៉ាំ និងការគេងរបស់ខ្ញុំមិនទៀងទាត់។ ប៉ុន្តែមានអ្នកផ្សេងទៀតក៏រស់នៅបែបនោះដែរ»។

បុរសដដែលនោះ ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ថា​មាន​ជំងឺ​តម្រងនោម​រ៉ាំរ៉ៃ​ដំណាក់កាល​ទី​៤​កាលពី​មួយ​ឆ្នាំ​មុន ។ ប៉ុន្តែដោយសារគាត់រវល់រៀបចំការប្រឡងបាក់ឌុប ទើបមិនបានទៅពិនិត្យសុខភាព ឬព្យាបាលជាប្រចាំ ហើយឈប់លេបថ្នាំរយៈពេលពីរខែ។ ជាពិសេស ដោយសារតែជំងឺត្រូវបានរកឃើញយឺតពេល ហើយមិនបានតាមដានការព្យាបាលឲ្យបានត្រឹមត្រូវ មុខងារតម្រងនោមក៏ត្រូវបានបាត់បង់។ ការលាងឈាម ឬប្តូរសរីរាង្គ ឥឡូវនេះគឺជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ដែលអាចជួយលោកបាន។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ អ្នកជំងឺម្នាក់ទៀតឈ្មោះ Hoai ក៏មានជំងឺខ្សោយតម្រងនោមដំណាក់កាលចុងក្រោយ ក្នុងអាយុ ២០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងនាមជានិស្សិត នាងបានធ្វើការក្រៅម៉ោងជាអ្នករចនាក្រាហ្វិក ជីវិតរបស់នាងបានវិលជុំវិញវដ្តនៃការសិក្សានៅពេលថ្ងៃ និងធ្វើការនៅពេលយប់ ដោយរស់នៅពឹងលើអាហាររហ័សដូចជា នំបុ័ង សាច់ក្រក និងមី។ ជាពិសេស នាងផឹកកាហ្វេ ច្រើនហួសប្រមាណ នៅពេលដែលស្រេកទឹកខ្លាំង។

នៅពេលនាងជួបប្រទះការនោមឈឺចាប់ជាលើកដំបូង នាងបានសន្មត់ថាវាទាក់ទងនឹងភាពតានតឹង ហើយបានទិញថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចពីឱសថស្ថាន។ ប៉ុន្តែដោយសារចង្អោរ អស់កម្លាំង គេងមិនលក់ និងផ្លាស់ប្តូររសជាតិ ទីបំផុតនាងបានស្វែងរកជំនួយនៅមន្ទីរពេទ្យសាកលវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រហាណូយ។ ក្រោយបាន​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ​ថា​នាង​មាន​ជំងឺ​ខ្សោយ​តម្រងនោម​ដំណាក់កាល​ចុងក្រោយ​ ជាមួយនឹង​មុខងារ​តម្រងនោម​ក្រោម ១០% ហើយ​ត្រូវការ​ការជំនួសឲ្យបាន​ឆាប់​តាម​ដែល​អាចធ្វើ​ទៅបាន​។

បច្ចុប្បន្ន​វៀតណាម​មាន​មនុស្ស​ជាង​១០​លាន​នាក់​ កើត​ជំងឺ​តម្រងនោម​រ៉ាំរ៉ៃ​ដែល​ស្មើនឹង​១២,៨%​នៃ​ប្រជាជន​ពេញវ័យ​។ ករណីថ្មីប្រហែល ៨ពាន់នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយអ្នកជំងឺ ៨០០,០០០ នាក់ត្រូវការលាងឈាម។

ក្រសួង​សុខាភិបាល​និយាយ​ថា ​មាន​ម៉ាស៊ីន​លាង​ឈាម​តែ ៥.៥០០​គ្រឿង​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​ប្រទេស​ ដែល​អាច​បម្រើ​អ្នក​ជំងឺ​បាន​តែ ៣៣.០០០​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​បំពេញ​តម្រូវ​ការ​មិន​ដល់ ៣០% នៃ​តម្រូវ​ការ។ អ្វី​ដែល​បារម្ភ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​គឺ​និន្នាការ​ច្បាស់លាស់​នៃ​ជំងឺ​តម្រងនោ ម​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេងបច្ចប្បន្ន។

នៅនាយកដ្ឋានតម្រងនោមសិប្បនិម្មិតនៅមន្ទីរពេទ្យ Cho Ray ក្នុងទីក្រុង HCMC រយៈពេលបីខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២៤ បានឃើញអ្នកជំងឺចំនួន ៤៥០នាក់ធ្វើការវិភាគឈាមជាទៀងទាត់ ហើយ 1១៥% នៃពួកគេមានអាយុក្រោម ៣៥ ឆ្នាំ ដោយភាគច្រើនត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានការបរាជ័យក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយ។

នៅមន្ទីរពេទ្យទូទៅ Duc Giang ក្នុងទីក្រុងហាណូយ វេជ្ជបណ្ឌិតបានរាយការណ៍ថា ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ចំនួនអ្នកជំងឺវ័យក្មេងដែលមានជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃដំណាក់កាលចុងក្រោយ ដែលទាមទារការលាងឈាមជាទៀងទាត់បានកើនឡើងពី ៥ ទៅ ១០% ។

វេជ្ជបណ្ឌិតនិយាយថា មូលហេតុចម្បងនៃការខ្សោយតំរងនោមរួមមានជំងឺ glomerular disease, គ្រួសក្នុងទឹកនោម និងការឆ្លងមេរោគ ប៉ុន្តែរបៀបរស់នៅដែលមិនមានសុខភាពល្អគឺជាកត្តារួមចំណែកសំខាន់ – លក្ខណៈដោយកង្វះសកម្មភាពរាងកាយ ការគេងមិនលក់ អនាម័យមិនល្អ ការទទួលទានទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់ ការខ្ទប់ទឹកនោមញឹកញាប់ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង និងថ្នាំជក់ច្រើនពេក ការទទួលទានសាច់អំបិលច្រើន អាហារចៀន និងអាហារច្រើនពេក រួមទាំងការប្រើប្រាស់ថ្នាំដែលមិនមានការគ្រប់គ្រង។

បើ​តាម​វេជ្ជបណ្ឌិត បញ្ហា​ប្រឈម​ដ៏​ធំ​បំផុត​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​គឺ​របៀប​ការពារ​និន្នាការ​នៃ​ជំងឺ​តម្រងនោម ​ដែល​កំពុង​កើនឡើង​ក្នុង​ចំណោម​យុវជន។ ជំងឺតំរងនោមរ៉ាំរ៉ៃវិវត្តន៍ទៅដោយស្ងៀមស្ងាត់ ដោយគ្មានរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់នៅដំណាក់កាលដំបូង ហើយជារឿយៗត្រូវបានគេមើលរំលង។ នៅពេលដែលសញ្ញាព្រមានដូចជាអស់កម្លាំង ចង្អោរ និងបាត់បង់ចំណង់អាហារ ជំងឺនេះបានឈានដល់ដំណាក់កាលយឺត ដែលធ្វើឲ្យការព្យាបាលពិបាក និងមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព។

ប្រទេសវៀតណាមកំពុងធ្វើការដើម្បីបង្កើនអត្រានៃការប្តូរក្រលៀន ប៉ុន្តែកង្វះអ្នកបរិច្ចាគសរីរាង្គ និងការចំណាយខ្ពស់នៃការប្តូរតំរងនោម គឺជាឧបសគ្គចម្បងចំពោះបញ្ហានេះ។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានតែប្រហែល ១% នៃអ្នកជំងឺខ្សោយតម្រងនោមដំណាក់កាលចុងក្រោយប៉ុណ្ណោះ ដែលបានទទួលការប្តូរ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វេជ្ជបណ្ឌិត​ណែនាំ​ឲ្យ​គ្រប់​គ្នា​រក្សា​តុល្យភាព​របប​អាហារ ផឹក​ទឹក​ឲ្យបាន​គ្រប់គ្រាន់ ចៀសវាង​អាហារ​ប្រៃ កំណត់​អាហារ​រហ័ស និង​គ្រឿង​ស្រវឹង ឈប់​ជក់បារី ធ្វើ​លំ​ហាត់ប្រាណ​ឲ្យបាន​ទៀងទាត់ និង​ចៀសវាង​ការ​លេបថ្នាំ​ដោយ​ខ្លួនឯង ជាពិសេស​ថ្នាំ​គ្មាន​វេ​ប​សាយ និង​ថ្នាំ​បំប៉ន៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអាន៖ប្រេងចំណីសត្វរាប់​ពាន់​តោននៅ ​វៀតណាម ​កំពុងចែកចាយដោយសម្ងាត់ ជា​អាហារ​ឲ្យមនុស្ស​ទទួលទានចុចអាន៖