អាហារប៉ុន្មានប្រភេទនេះ ទទួលទានច្រើនកាលណា កោសិកាមហារីកកាន់តែកើតឡើង

យោងតាម WHO ទម្លាប់នៃការញ៉ាំកំណត់ ៣៥% នៃហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះ មុខម្ហូបដែលចូលចិត្តជាច្រើនដូចជា អាហារដុត តែទឹកដោះគោ ប៊ីខុន គឺជាអាហារកំពូលដែលកោសិកាមហារីកស្រលាញ់។

សូមក្រឡេកមកមើលមុខម្ហូបប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សមួយចំនួន ប្រហែលជាអាហារដែលកោសិកាមហារីកចូលចិត្ត។

១. ផ្លែឈើមួយប្រភេទ – ផ្លែឈើរលួយ

អ្នកជំនាញបានចង្អុលបង្ហាញថា ផ្លែឈើដែលរលួយជាញឹកញាប់មានផ្ទុកនូវជាតិពុលផ្សិតធម្មតាចំនួនពីរ៖ Patulin ផលិតដោយ Penicillium expansum និង Ochratoxin A. ទាំងពីរនេះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាសារធាតុបង្កមហារីកដោយទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីក (IARC)។ ទោះបីជាសមត្ថភាពបង្កមហារីកមិនខ្លាំងក៏ដោយក៏វាមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពផងដែរ – Patulin បំផ្លាញពោះវៀនខូចតម្រងនោម; Ochratoxin A មានជាតិពុលដល់ថ្លើម និងតម្រងនោម។

លើសពីនេះទៀតមានឃាតក ដ៏គ្រោះថ្នាក់ដូចជាជាតិពុលពីផ្សិត Arthrinium saccharicola ជាសារធាតុបង្កមហារីកខ្លាំង ដែលសូម្បីតែអាចនាំឲ្យមានការពុលស្រួចស្រាវ។ ជាពិសេស ដោយសារតែផ្លែឈើមានជាតិទឹកច្រើន ផ្សិតអាចរាលដាលនៅខាងក្នុង។ ដូច្នេះផ្នែកដែលមិនបង្ហាញសញ្ញានៃការខូចដល់ភ្នែកទទេក៏អាចមានភាពកខ្វក់ផងដែរ។

២. បន្លែពីរប្រភេទ – បន្លែជ្រក់ និងចានមានជាតិខាញ់

បន្លែជ្រក់ ការសិក្សាឆ្នាំ ២០២៣ នៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ BMC Medicine (UK) ដែលមានអ្នកចូលរួម ៤៤០,០០០នាក់ បានបង្ហាញថា អ្នកដែលញ៉ាំបន្លែជ្រក់ជាប្រចាំ មានហានិភ័យខ្ពស់នៃការស្លាប់ដោយសារជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ ៤៥% ជាងអ្នកដែលមិនបរិភោគពួកគេ។

ចានសំបូរខ្លាញ់ អាហារបំពងឬចៀន សុទ្ធតែអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ គឺជាកត្តាហានិភ័យខ្ពស់នៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ។ អ្នកជំនាញពន្យល់៖ សារធាតុបង្កមហារីកជាច្រើនគឺរលាយក្នុងប្រេង ដូច្នេះការស្រូបយកជាតិខ្លាញ់កាន់តែច្រើន សមត្ថភាពរំលាយ និងស្រូបយកសារធាតុពុលកាន់តែច្រើន។ លើសពីនេះ របបអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ច្រើន បង្កើនការបញ្ចេញអាស៊ីតទឹកប្រមាត់នៅក្នុងពោះវៀន បណ្តាលឲ្យរលាក និងបំផ្លាញភ្នាសរំអិលនៃពោះវៀន ដែលនាំឲ្យកើតជំងឺមហារីកក្នុងរយៈពេលវែង។

៣. ភេសជ្ជៈបីប្រភេទ – ភេសជ្ជៈក្តៅ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង និងគ្រឿងស្រវឹង

ភេសជ្ជៈក្តៅលើសពី ៦៥ អង្សាសេ

IARC ចាត់ថ្នាក់ភេសជ្ជៈក្តៅលើសពី ៦៥°C ជាក្រុម 2A (អាចជាសារធាតុបង្កមហារីក)។ សីតុណ្ហភាព​នេះ​ល្មម​នឹង​ដុត​បំពង់​អាហារ​ដែល​នាំឲ្យកើត​មហារីក​។ ស្រទាប់ខាងក្នុងនៃមាត់ និងបំពង់អាហារអាចទប់ទល់នឹងសីតុណ្ហភាពក្រោម ៦០60°C ប៉ុណ្ណោះ។ អ្នក​ដែល​ចូលចិត្ត​ញ៉ាំ​អាហារ​ក្តៅៗ ច្រើនតែ​មាន​ភ្នាស​ក្រាស់ កាត់បន្ថយ​ការយល់ឃើញ​ពី​សីតុណ្ហភាព ហើយ​ត្រូវ​ផ្លាស់ប្តូរ​ទម្លាប់​។

ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង

ការសិក្សាឆ្នាំ ២០១៩ នៅទីក្រុង BMJ (ចក្រភពអង់គ្លេស) ជាមួយនឹងមនុស្ស ១០០,០០០នាក់ បានបង្ហាញថា សម្រាប់រាល់ភេសជ្ជៈ ១០០ml ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងមួយថ្ងៃ ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកទាំងមូលកើនឡើង ១៨% និងមហារីកសុដន់កើនឡើង ២២%។ ទទួលទានភេសជ្ជៈ ១កំប៉ុង ក្នុងមួយថ្ងៃជាប់ៗគ្នា រយៈពេល ១ឆ្នាំ អាចឡើងដល់ ៩គីឡូក្រាម។ ភាពធាត់គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃជំងឺមហារីក។

ចំណាំ៖ សូម្បីតែទឹកផ្លែឈើធម្មជាតិក៏មានផ្ទុកជាតិស្ករច្រើនដែរ ដូច្នេះកុំបំពានវា។ វាជាការល្អបំផុតក្នុងការផឹកទឹកចម្រោះ។

គ្រឿងស្រវឹង

ជាតិអាល់កុលបំផ្លាញកោសិកាថ្លើមដោយផ្ទាល់ និងបង្កើនអង់ស៊ីមថ្លើម។ មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ដែលថា ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកថ្លើម មិនថាជាស្រាបៀរ ស្រា ឬស្រានោះទេ។

ការណែនាំ៖ មិនមានកម្រិតសុវត្ថិភាពសម្រាប់គ្រឿងស្រវឹងទេ។ វិធីល្អបំផុតគឺកុំផឹក។

៤. សាច់បួនប្រភេទ – សាច់កែច្នៃ សាច់អាំង សាច់ក្រហមច្រើនពេក និងត្រីប្រៃ

សាច់កែច្នៃ រួមទាំងសាច់ក្រក សាច់កំប៉ុង ផលិតផលទាំងនេះត្រូវបានបន្ថែមជាមួយ nitrites សម្រាប់ការអភិរក្ស។ នៅពេលចូលទៅក្នុងក្រពះ សារធាតុ nitrites រួមផ្សំជាមួយប្រូតេអ៊ីន ដើម្បីបង្កើតជា nitrosamines ដែលជាសារធាតុបង្កមហារីកក្រពះ និងពោះវៀន។ បរិមាណអំបិលខ្ពស់នៅក្នុងសាច់កែច្នៃក៏ធ្វើឱ្យខូចស្រទាប់ក្រពះផងដែរ។

សាច់ក្រហម (ញ៉ាំច្រើនពេក)

សាច់ក្រហម (សាច់ជ្រូក សាច់គោ សាច់ចៀម) មានជាតិខ្លាញ់ឆ្អែតច្រើន ដែលចាត់ថ្នាក់ដោយ IARC ជាក្រុម 2A។ ការទទួលទានច្រើនបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សាច់ក្រហមសម្បូរទៅដោយជាតិដែក ដូច្នេះគួរទទួលទានក្នុងកម្រិតមធ្យម ជាជាងបំបាត់ចោលទាំងស្រុង។

សាច់អាំង នៅសីតុណ្ហភាពរហូតដល់ ៣៧០ អង្សាសេ សាច់អាំងផលិត HCAs និង PAHs ដែលជាសារធាតុបង្កមហារីកខ្លាំងពីរ។ ពេលដុតយូរ សីតុណ្ហភាពកាន់តែខ្ពស់ វាកាន់តែពុល។

ត្រីអំបិល IARC ចាត់ថ្នាក់វាជាក្រុមទី 1 (មានសារធាតុបង្កមហារីកយ៉ាងច្បាស់)។ កំឡុងពេលដំណើរការអំបិល នីទ្រីតមានប្រតិកម្មជាមួយអាមីន ដើម្បីបង្កើតជា nitrosamines ដែលមានជាតិពុលខ្លាំង៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអាន៖ផ្លែល្ហុងខ្ចី ត្រូវគេចាត់​ទុក​ថា​ជា វីតាមីន​ចម្រុះ ដែលច្រើន​តែមើល​រំលង